Muhteşem KasımTüm yazılım fiyatlarımızda Yazılımda %20 indirimKod PAN11.11Teklif isteyinKod PAN11.11 · Kampanya 30 Kasım 2026'ya kadar
Pan Innovation House Pan Innovation House
Soru-cevap · Stok ve depo

Stok sayım farkı nasıl kaydedilir ve nasıl azaltılır?

Kısa yanıt

Vergi Usul Kanunu'nun 186. maddesine göre envanter çıkarmak, bilanço günündeki mevcutları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin ve müfredatlı biçimde tespit etmektir. Tekdüzen Hesap Planı'nda sayımda çıkan noksan 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları, fazla ise 398 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında geçici olarak izlenir; nedeni bulununca kesin hesabına aktarılır.

Hazırlayan: Pan Innovation House, Gaziantep merkezli yazılım şirketi · Son güncelleme:

Sayım farkı hangi hesaplarda izlenir?

Her iki hesap da geçicidir: fark nedeni araştırılırken tutulur. Neden bulunduğunda kayıt düzeltilir ya da fark kesin hesabına aktarılır. Kayıt şekli ve vergisel sonucu için mali müşavirinizin görüşü esastır.

Tekdüzen Hesap Planı'nda sayım farkı hesapları
DurumHesapİşleyiş
Sayımda ya da teslim alırken noksan197 Sayım ve Tesellüm NoksanlarıNoksanlık ortaya çıkınca borç; sorumludan tahsil edilince ya da zarar yazılınca alacak kaydedilir
Sayımda ya da üniteler arası yollamada fazla398 Sayım ve Tesellüm FazlalarıFazlalık bu hesapta geçici olarak kaydedilir, nedeni belirlenince kapatılır

Fire, sayım farkı mıdır?

Hayır. Gelir İdaresi'nin 07.07.2015 tarihli özelgesine göre fire, bir malın imalat süresince veya tüketiciye arzına kadar kendi doğal akışı içinde uğradığı kayıptır ve tüm işletmeler miktar bazında dönem başı stok artı dönem içindeki alışların, satışlar artı dönem sonu stoka eşit olması dengesini tutturmak durumundadır. Fire üretim kaydında yer alırsa sayımda fark olarak görünmez.

Fabrikalarda sayım farkının büyük bölümü bu yüzden üretim kaydından gelir: iş emrinde tüketilen malzeme reçetedeki miktarla düşülür, gerçekte daha fazlası kullanılmışsa fark ay sonunda sayımda çıkar.

Formül

Dönem başı stok + dönem içindeki alışlar = satışlar + dönem sonu stok

Sayım farkının yaygın nedenleri nelerdir?

  • Üretimde tüketimin reçeteden düşülmesi: gerçek fire ve ayar kaybı kayda girmez.
  • Birim karışıklığı: malzemenin kg ile alınıp adet ya da metre ile tüketilmesi.
  • Benzer kalemlerin karıştırılması: aynı malzemenin farklı ölçü ya da renk kartlarına çıkışı.
  • Geç ya da eksik giriş: irsaliyesi gelmeden kullanılan malzeme, kaydı yapılmamış iade.
  • Sayım sırasında devam eden hareket: sayılan raftan aynı anda malzeme çıkışı.

Sayım nasıl yapılırsa fark küçülür?

  1. Sayım saatinde o adresteki giriş ve çıkışı durdurun ya da sayım anını kayda işleyin.
  2. Sayımı adres adres yapın; sayan kişi kayıttaki miktarı görmesin.
  3. Farkı belirli bir eşiği aşan kalemleri ikinci kişiye yeniden saydırın.
  4. Kalan farkı neden koduyla kapatın: fire kaydı eksik, birim hatası, yanlış kalem, giriş eksik.
  5. Yılda bir tam sayım yerine ABC sınıfına göre devirli sayım yapın: A sınıfı sık, C sınıfı seyrek.
Kısa sorular

Stok sayım farkı hakkında en çok sorulanlar

Sayım farkı hangi sıklıkla incelenmeli?

Devirli sayım yapılan işletmede her sayım gününün sonunda. Yıl sonunda toplu bulunan fark, nedenini bulmak için geç kalmış bir farktır.

Barkodlu sayım farkı azaltır mı?

Okuma hatasını ve yanlış kaleme yazmayı azaltır; üretim tüketiminin reçeteden düşülmesinden doğan farkı ise azaltmaz. O fark iş emri bazında gerçek tüketim kaydıyla kapanır.

Envanter yasal olarak ne zaman çıkarılır?

Vergi Usul Kanunu md. 186 envanteri bilanço günündeki mevcutların tespiti olarak tanımlar. İşletme içinde yıl boyunca yapılan devirli sayımlar yönetim içindir ve yıl sonu envanterinin yerine geçip geçmeyeceği mali müşavirle netleştirilir.

Hesabı sistem yapsın

Bu hesabın yazılım tarafı

Formülü bilmek yetmez; veri her vardiya aynı biçimde kaydedilmeli. İlgili sayfalar bu kaydın nasıl kurulduğunu anlatır.

Barkod sistemi

El terminaliyle sayım ve hareketlerin ERP'ye işlenmesi.

Sayfayı açın

ABC analizi nasıl yapılır?

Devirli sayımın hangi kalemde ne sıklıkla yapılacağı.

Sayfayı açın

Fire oranı nasıl hesaplanır?

Fire ile sayım farkını ayırmak için iş emri bazında kayıt.

Sayfayı açın

Depo yönetim sistemi (WMS)

Adres bazında stok ve sayım.

Sayfayı açın

Diğer sorular

Kendi rakamlarınızla bakalım

Hesabı kendi verinizle birlikte yapalım

Ürününüzü, makine sayınızı ve bugün bu hesabı nasıl yaptığınızı iki cümleyle yazın. Mesai saatlerinde en geç bir iş günü içinde dönüyoruz.

  • Mevcut ERP'niz sökülmez — Logo, Mikro, Netsis yerinde kalır
  • Kaynak kod ve veri sizindir
  • Kullanıcı başına lisans ücreti yoktur

Telefon ya da e-postadan biri yeterli

Size nasıl ve ne zaman dönelim? (isteğe bağlı)

Yazmak yerine konuşmak isterseniz: +90 543 930 12 72

Sözlük

Bu sayfada geçen terimler

Birlikte başlayalım

Hesabı her ay elle kurmak yerine kayıttan çıkaralım

Akışınızı sizden dinler, hangi verinin nerede kaydedileceğini yazılı çıkarırız. Muhasebe programınız yerinde kalır.

Pan Innovation House

Bizi arayın

Telefonla

+90 543 930 12 72

Telefonumuz her gün açık.

Telefonunuzdan WhatsApp

Telefonunuzun kamerasıyla okutun; sohbet mesajınız hazır olarak açılır.

Sizi biz mi arayalım? Bilgilerinizi bırakın