Gaziantep'te sahanın gerçeğine oturan özel yazılım
Muhasebe programınız yerinde kalır. Biz Başpınar ve Şehitkamil'deki tesislerde Excel, WhatsApp ve ustabaşı defteriyle yürüyen işi sisteme alırız. Hazır paket değil, sizin akışınıza yazılmış program; kaynak kod ve veri sizde kalır. İlk adım fabrikanıza gelip sahayı birlikte gezmek.
- Kendi saha araştırmamızda Gaziantep OSB'deki 1108 firmanın kaydını çıkardık. Ölçek dağılımı mikro 236, küçük 413, orta 286, büyük 90, çok büyük 83. Yani buradaki yazılım ihtiyacının ana gövdesi KOBİ patronunun ihtiyacı; kurumsal bütçeye göre kurgulanmış kalıplar bu ölçeğe oturmuyor.
- Aynı araştırmadaki sektör dağılımı tekstil 257, gıda 145, plastik ve ambalaj 116, halı 107, makine ve metal 89, kimya 75, inşaat malzemeleri 27, geri dönüşüm 24, sınıflanmamış 233 firma. Bir halı dokuma tesisiyle bir un değirmeninin yazılım ihtiyacı aynı olmadığı için, şehrin tamamına tek bir standart çözüm önermek burada tutmuyor.
- Yine kendi verimizde firmaların yaklaşık yarısının (%51) web sitesi var, 294 firmada ise ihracat kanıtlanmış durumda. İhracat yapan bir üretici için parti izlenebilirliği (sevk edilen maldan hammaddesine kadar geriye gidebilme) ve belge düzeni artık tercih değil, alıcının şartı.
- Gaziantep'te sık gördüğümüz tablo şu: muhasebe tarafında Logo, Mikro veya Netsis kurulu ve düzgün çalışıyor; üretim, fason, fire ve sevkiyat tarafı ise defterde ve ofisteki Excel dosyalarında. Sorun ERP'nin kötü olması değil, sahanın hiç sisteme girmemiş olması.
- Başpınar OSB'nin 1, 2, 3, 4 ve 5. bölgelerindeki ve Şehitkamil'deki tesislere yerinde gideriz. Yazılım işi ekran paylaşımıyla değil, tezgahın yanında durup operatörü izleyerek anlaşılır; keşif toplantısını sahada yaparız.
Gaziantep'te yazılım işi genelde şu noktalarda kanıyor
- Muhasebe programı düzgün çalışıyor ama üretimin gerçeği orada yok. Patronun 'bu hafta kaç metre çıktı, ne kadar fire verdik' sorusunun cevabı ancak ay kapandıktan sonra, o da kısmen tahminle geliyor.
- Sahada onlarca Excel dosyası dolaşıyor; her birinin farklı bir kopyası var, hangisinin son sürüm olduğu belli değil, dosyayı tutan kişi izne çıkınca akış duruyor.
- Yıllar önce bir yazılımcıya yazdırılmış program hâlâ çalışıyor ama o yazılımcıya artık ulaşılamıyor. Kaynak kod yok, programın içindeki hesabın nasıl yapıldığını kimse bilmiyor, tek bir alan bile eklenemiyor.
- Hazır paket alındı, aylarca uyarlama denendi; sonunda firma kendi işini yazılımın kabul ettiği kalıba sokmak zorunda kaldı. Kullanılmayan ekranlar birikti, saha yine Excel'e döndü.
- Şehitkamil ve OSB çevresindeki fason atölyelere giden ve dönen mal WhatsApp mesajlarından takip ediliyor. Ne gitti, ne geldi, fire ne kadar sorusu ay sonunda karşılıklı defter okumaya dönüyor.
- Yazılımı satan firma başka şehirde. Arıza çıkınca uzaktan bağlanıp bakıyor; Başpınar'daki tesisi hiç görmediği için sorunun ne olduğunu anlamıyor, iş günlerce sürüncemede kalıyor.
- Teklif alınırken ne alındığı yazılı değil. Hangi ekranın ne yapacağı, hangi verinin nereden geleceği konuşulmamış; iş yarıda kalınca kimin haklı olduğu tartışmaya dönüyor.
- İhracat müşterisi izlenebilirlik istiyor ama parti numarasından geriye gidip 'bu mal hangi hammaddeden, hangi tezgahtan, hangi vardiyada çıktı' sorusuna cevap verilemiyor.
- Veri firmanın kendi sunucusunda değil, tedarikçinin sisteminde duruyor. Sözleşme bitince firmanın kendi üretim geçmişine erişimi de bitiyor.
- Sistem alındı ama sahadaki operatör kullanmıyor. Ekran ofis masası için tasarlanmış; gürültülü ve tozlu dokuma salonunda, eldivenli elle, iki dakikada iş görecek şekilde düşünülmemiş.
Özel yazılım ne zaman mantıklı, ne zaman değil
Her işletmeye özel yazılım gerekmez; size bunu söylemeyen bir tedarikçiye temkinli yaklaşın. Hazır paketin yettiği yerde paket alınır, para orada durur. Özel yazılım, işin firmaya has olduğu ve o hasliğin para kazandırdığı yerde mantıklıdır. Aşağıda hem nerede durduğumuzu hem de somut olarak ne yaptığımızı yazdık.
| Yaklaşımımız | Pratikte ne demek |
|---|---|
| Önce paketin yetip yetmediğine bakarız | Keşifte çıkan ihtiyacın büyük kısmını mevcut ERP'nizin kullanılmayan bir modülü veya piyasadaki bir paket karşılıyorsa bunu açıkça söyleriz. Yazılım yazmak bizim işimiz ama gereksiz yazılım yazdırmak sizin zararınız. Özel geliştirmeyi yalnızca paketin sınırına dayandığınız yerde öneririz. |
| Mevcut programınızın yanına yazan katman | En sık kurduğumuz model bu. Logo, Mikro veya Netsis muhasebe omurgası yerinde kalır; e-fatura ve cari düzeniniz hiç bozulmaz. Üretim, fason, fire, kalite ve sevkiyat tarafını ayrı bir katman olarak yazar, ERP'nin veritabanı ya da servisleri üzerinden bağlarız. Bu modeli daha önce, kurulu Netsis'e hiç dokunmadan yanında çalışan bir üretim katmanı olarak uyguladık. |
| Sahada çalışan ekran, ofiste çalışan pano | Operatörün kullandığı ekranla patronun baktığı ekran aynı programın iki ayrı yüzü olmalı. Sahaya barkod okutmayla iki adımda biten, büyük butonlu, kesintide veri kaybetmeyen ekranlar; ofise ise iş emri, fire ve termin sapmasını tek bakışta gösteren pano yazarız. Daha önce 11 modüllü bir fabrika yönetim paneli geliştirdik; yaklaşımımız aynı, karar verdiren sade ekran. |
| Yazılımcısı kaybolmuş programın devralınması | Elinizde çalışan ama kimsenin içine giremediği bir program varsa, onu kanıta dayalı biçimde çözümleriz. Daha önce bir kurumsal uygulamanın günlük hesap formülünü çalışan sistemden çıkardık; bir kesim-sipariş sistemini 29 bölümde analiz edip 61 veritabanı nesnesinin çağrı sözleşmesini (o nesnenin hangi parametreyi alıp hangi sonucu ürettiği) kanıtıyla belgeledik, bir kısmının gövdesini yeniden kurduk. O çalışmada aylık hesap katmanı eksik kaldı ve raporda eksik olarak işaretlendi; neyi bildiğimiz kadar neyi bilmediğimizi de yazarız. |
| Sistemleri birbiriyle konuşturmak | Çoğu firmada eksik olan yeni bir program değil, mevcut programlar arasındaki köprü. Muhasebe, üretim, tartı, etiket, e-ticaret ve bayi tarafını API (programların birbirine veri aktardığı bağlantı) veya veritabanı seviyesinde bağlarız. Amaç bir bilginin tek yerde girilip diğerlerine doğru akması; böylece çift kayıt ve 'hangi rapor doğru' tartışmasının zemini kalmaz. |
| Kaynak kod, veri ve devir dosyası sizde | Geliştirdiğimiz her şeyin kaynak kodu ve tüm veri size aittir. Kurulum adımlarını, bağımlılıkları ve bilinen riskleri yazılı bir devir dosyasına koyarız; başka bir ekip devam edebilsin diye. Bizimle çalışmanın sebebi mecburiyet değil, sahayı biliyor olmamız olsun isteriz. |
Gaziantep'te bir işi nasıl başlatıyoruz
- 01
Telefon ve ön görüşme
Ne yaptığınızı, kaç kişi çalıştığınızı, hangi programları kullandığınızı ve en çok neresinin kanadığını konuşuruz. Bu görüşmede fiyat vermeyiz, çünkü sahayı görmeden verilen rakam ya sizi ya bizi yakar. Amaç işin bize uygun olup olmadığını dürüstçe anlamak.
- 02
Fabrikada saha keşfi
Tesisinize geliriz ve tek bir soruyu kovalarız: bu firmada aynı bilgi kaç kez elle giriliyor. Ustabaşının defteri, üretim müdürünün Excel'i ve muhasebenin ekranı arasında dolaşan mükerrer kayıtları tek tek sayarız. Başpınar ve Şehitkamil için bu adım yerinde ve yüz yüzedir.
- 03
Kapsam ve yazılı şartname
Keşif bulgularını hangi ekranın ne yapacağı, hangi verinin nereden geleceği ve neyin kapsam dışı olduğu yazılı bir belgeye döneriz. Bütçe ve süre bu belgenin üzerinden konuşulur. Kapsam yazılı değilse iş zaten tartışmayla biter; başlangıçtan itibaren buna izin vermeyiz.
- 04
En çok kanayan yerden başlayan geliştirme
Her şeyi bir anda kurmayız. Keşifte çıkan en ağır tek sorunla başlar, kısa aralıklarla çalışan sürüm gösteririz. Sahadaki usta ve operatör ekranı gerçek işte dener; ekranı onların kullanım biçimine göre düzeltiriz.
- 05
Devreye alma, eğitim ve bakım
Geçişi tek seferde kapatma yerine paralel çalışma dönemiyle yaparız; eski yöntem ve yeni sistem bir süre yan yana yürür. Operatör, ustabaşı ve yöneticiye rolüne göre eğitim veririz. Sonrasında bakım ve geliştirme desteğiyle devam ederiz.
Sık sorulanlar
Gaziantep'teki fabrikamıza gelip yerinde bakıyor musunuz?
Evet, çalışma biçimimizin temeli bu. Başpınar OSB'nin bölgelerine ve Şehitkamil'deki tesislere gider, üretimi yürüyerek izleriz. Üretim yazılımı uzaktan toplantıyla anlaşılmaz; operatörün ekrana hangi elle, hangi hızda dokunduğunu görmeden yazılan program sahada kullanılmaz.
Hazır paket dururken neden özel yazılım yazdırayım?
Paket yetiyorsa yazdırmayın, bunu size biz söyleriz. Özel yazılım şu üç durumda mantıklı olur: işinizin size has kısmı paketin kalıbına girmiyorsa, birden çok sistem arasında sürekli elle veri taşınıyorsa, ya da paketin lisans ve kullanıcı maliyeti işin büyüklüğünü aşmışsa. Bunların hiçbiri yoksa özel geliştirme masraftır.
Mevcut Logo, Mikro veya Netsis sistemimizi değiştirmek zorunda mıyız?
Hayır. En sık kurduğumuz model, muhasebe omurganızı hiç ellemeden yanına bir operasyon katmanı yazmaktır; bunu daha önce kurulu bir Netsis'in yanında yaptık. E-fatura, e-defter ve cari düzeniniz olduğu gibi kalır. Yazdığımız katman ERP ile veritabanı veya servis üzerinden konuşur; böylece ikinci bir muhasebe sistemi kurmuş olmazsınız.
Fiyat ne kadar, ne kadar sürer?
Sahayı görmeden rakam vermeyiz; uydurma fiyat ve takvim vermek prensibimize aykırı. Fiyat kapsamla belirlenir: kaç ekran, kaç entegrasyon, kaç kullanıcı, sahada kaç terminal. Keşif sonrası yazılı şartname ile birlikte aşamalı bütçe sunarız, siz de neye ne ödediğinizi görürsünüz. Genel çerçeve için özel yazılım fiyatları rehberimize bakabilirsiniz.
Yazılımcımıza ulaşamıyoruz, elimizdeki program kurtarılabilir mi?
Çoğu durumda evet, ama garanti vermeyiz. Derlenmiş uygulama ve veritabanı elinizdeyse programın ne yaptığı büyük ölçüde çıkarılabilir. Daha önce bu işi uçtan uca yaptık: bir kurumsal uygulamanın günlük hesap mantığını çözdük, bir kesim-sipariş sisteminin 29 bölümlük analizini çıkardık. Aynı işlerde bazı bölümler eksik kaldı ve öyle işaretlendi; bazı bilgiler yalnızca kaynak kodda yaşar ve geri gelmez. İlk teslimimiz bir taahhüt değil, neyin çıkarılabildiğini gösteren dürüst bir haritadır.
Kaynak kod ve verimiz kimde kalıyor?
Sizde. Kaynak kod, veritabanı ve kurulum dokümanı size teslim edilir; veri kendi sunucunuzda veya sizin adınıza açılmış bulut hesabınızda durur. Amaç sizi bize bağlamak değil, ileride başka bir ekiple de devam edebilecek durumda olmanız.
Küçük bir işletmeyiz, bize de yazıyor musunuz?
Evet. Kendi saha araştırmamıza göre Gaziantep OSB'deki firmaların çoğunluğu mikro ve küçük ölçekte; bu ölçekte doğru yaklaşım büyük bir sistem kurmak değil, tek bir kanayan noktayı düzgün çözen sade bir program yazmaktır. Küçük başlayıp ihtiyaç oldukça büyütmeyi tercih ederiz.
Siz ajans mısınız, yazılım firması mı?
Bu sayfadaki iş yazılım tarafıdır: üretim, ERP entegrasyonu, saha sistemleri ve devralma. Pan Innovation House'un pazarlama tarafı (arama görünürlüğü, reklam, e-ticaret) ayrı bir başlıktır ve ayrı bir sayfada anlatılır. İkisini karıştırmayız; yazılım işine yazılım gözüyle bakarız.
Gaziantep'te diğer yazılım başlıkları
Sahayı birlikte gezelim, sonra konuşalım
Başpınar veya Şehitkamil'deki tesisinize gelelim, akışı yürüyerek izleyelim, verinin nerede koptuğunu birlikte çıkaralım. Sonunda elinize yazılı bir kapsam çerçevesi geçer; devam etmek isteyip istemediğinize ondan sonra karar verirsiniz. Bir telefon, bu işin en ucuz adımıdır.