Plasiyerin, depocunun ve teknisyenin elinde gerçekten açılan mobil uygulama geliştirme
Gaziantep'te mobil uygulama denince çoğu zaman vitrin akla gelir. Bizim yaptığımız iş vitrin değil: sahada iş yapan kişinin elindeki telefonu, işletmenin kayıt sistemine bağlayan uygulamalar. Plasiyerin siparişi, depocunun sayımı, teknisyenin servis formu, bayinin siparişi, şoförün teslimatı ve patronun günlük özeti. iOS ve Android için tek kod tabanıyla yazarız, internet çekmediğinde de çalışacak şekilde kurgularız, mevcut ERP'nize bağlarız. Kaynak kod sizde kalır ve işi Şehitkamil'deki ofisimizden, sizinle aynı şehirden yürütürüz.
- Kendi saha araştırmamızda Gaziantep OSB'deki 1108 firmanın yüzde 51'inin web sitesi olduğunu gördük. Bu tablo, buradaki firmaların önemli bir kısmı için mobilin ikinci değil ilk ciddi yazılım adımı olabileceğini gösteriyor; o yüzden sade ve tek işe odaklı başlamayı öneriyoruz.
- Aynı araştırmada 294 firmanın ihracat yaptığını doğruladık. İhracatçı bir üreticide sahadaki kişi yalnızca yurt içi plasiyer değildir; yurt dışı temsilcisi, gümrük takipçisi ve sevkiyat sorumlusu da aynı bilgiye telefondan bakar. Uygulamanın çok dilli olması ve saat farkına dayanması bu yüzden konuşulur.
- Ölçek dağılımında mikro 236, küçük 413, orta 286 firma çıktı. Bu tabloda kullanıcı başına aylık ücretli hazır uygulamalar başlangıçta ucuz görünür, ekip büyüdükçe kalıcı bir gider kalemine dönüşür. Sahip olunan bir uygulamayla kiralanan bir uygulama arasındaki farkı en baştan konuşuruz.
- Başpınar OSB'nin 1. bölgesinden 5. bölgesine yayılan alanda, depo içlerinde, soğuk hava odalarında ve bazı üretim salonlarında bağlantı kesintili olabilir. Şehir dışına çıkan plasiyer ve şoför rotalarında da aynı durum yaşanır. Sahada çalışacak bir uygulamanın internetsiz de kayıt alabilmesi bu şartlarda tercih değil zorunluluktur.
- Fabrikanız buradaysa uygulamayı ekran görüntüsüyle değil, sahada teslim ederiz. Plasiyerinizle bir gün rotaya çıkarız, deponuzda cihazı elimize alırız. Bir uygulamanın gerçekten kullanılıp kullanılmayacağı ancak orada anlaşılır ve aynı şehirde olduğumuz için bu ziyareti tekrarlamak bize yük olmaz.
Mobil ihtiyacı genelde şu manzaralarla kendini belli eder
- Plasiyer siparişi kağıda yazıyor, akşam ofise dönünce okuyor; bir kalem yanlış anlaşılınca yanlış mal yükleniyor ve iade süreci hem masraf hem zaman kaybı oluyor.
- Siparişler WhatsApp'tan fotoğraf olarak geliyor. Kim ne zaman ne istedi, hangi fiyat konuşuldu, iptal edildi mi; hepsi sohbet geçmişinde kayboluyor ve kimse bunu rapora dönüştüremiyor.
- Bayi stok ve fiyat sormak için ofisi arıyor; aynı soruya gün boyu farklı kişiler cevap veriyor, bazen farklı fiyat söyleniyor.
- Teknisyen servis formunu kağıda dolduruyor, müşteri imzası kağıtta kalıyor. Hangi cihaza ne yapıldığı, hangi parça takıldığı ve garanti durumu sonradan çıkarılamıyor.
- Şoför teslimatı teyit edemiyor. Mal teslim edildi mi, kim aldı, eksik mi çıktı sorusunun cevabı irsaliye Başpınar'daki fabrikaya dönene kadar bilinmiyor.
- Patron fabrikadan çıkınca kör kalıyor. Bugün ne üretildi, ne sevk edildi, tahsilat ne oldu sorusu için birilerini aramak gerekiyor.
- Daha önce bir uygulama yaptırılmış, mağazaya yüklenmiş ama kimse kullanmıyor. Sebebi genelde aynı: uygulama sahadaki kişinin işini kolaylaştırmıyor, üstüne ikinci bir kayıt işi yüklüyor.
- Kullanıcı başına aylık ücretli hazır bir uygulama alınmış; ekip büyüdükçe fatura büyüyor, ihtiyaç duyulan küçük değişiklik ise yapılamıyor çünkü yazılım başkasının.
- Uygulama internet olmadan hiç açılmıyor. Depo içinde ya da yolda bağlantı kesilince kişi kağıda dönüyor, iki kayıt birbirini tutmuyor.
- Ofisteki ERP ile telefondaki uygulama ayrı ayrı yaşıyor; aynı sipariş iki yere giriliyor, hangisinin doğru olduğu ay sonunda tartışılıyor.
Gaziantep'te fabrika ve KOBİ'lerin gerçekten kullandığı mobil uygulamalar
Sahadaki kişinin elinde çalışan arayüz işini daha önce yaptık: bayilerin kendi siparişini girdiği bir B2B bayilik portalı kurduk, telefondan kullanılan QR menü sistemleri yazdık, patron tarafında ise 11 modüllü bir fabrika yönetim paneli geliştirdik. Aşağıdakiler hazır bir menü değil, sahada en sık karşılaştığımız kullanım biçimleri. Bir işletmede genellikle bunlardan yalnızca biri veya ikisi gerekir; hepsini birden yapmak çoğu zaman projeyi büyütüp kullanımı düşürür. Nereden başlanacağına keşiften sonra birlikte karar veririz.
| Yaklaşımımız | Pratikte ne demek |
|---|---|
| Saha satış ve plasiyer uygulaması | Plasiyer müşterinin karşısındayken ürünü, güncel fiyatı, iskonto yetkisini ve cari bakiyeyi görür; siparişi orada kapatır. Ziyaret kaydı, rota ve tahsilat aynı ekranda tutulur. Bağlantı yoksa sipariş cihazda bekler, sinyal gelince kendiliğinden aktarılır; akşam ofiste ikinci kez giriş yapılmaz. |
| Depo, sayım ve mal kabul | Sayım, mal kabul ve sipariş toplama telefonun kamerasıyla ya da el terminalinin lazer okuyucusuyla yapılır. Terminal sıradaki adresi gösterir, yanlış ürün okutulduğunda uyarır. Yoğun ve sert ortamlarda tetikli el terminali, hafif kullanımda dayanıklı bir Android telefon tercih edilir; farkı ve maliyetini keşifte açık açık koyarız. |
| Servis ve teknisyen uygulaması | İş emri teknisyenin telefonuna düşer; yapılan işlem, kullanılan parça, süre ve fotoğraf kayda geçer, müşteri imzasını ekrandan atar. Servis geçmişi cihaz veya makine bazında birikir. Böylece garanti tartışması hafızaya değil kayda dayanır ve bir sonraki arızada teknisyen geçmişi okuyarak gider. |
| Bayi sipariş uygulaması | Bayiniz stoğu, kendi fiyat listesini ve cari durumunu kendi telefonundan görür, siparişini kendisi girer. Sipariş doğrudan sisteminize düşer; fiyat, konuşulan söz yerine sistemde tanımlı listeden gelir. Bayi bazlı fiyat, kota ve kampanya kuralları arka planda tanımlanır; her bayi yalnızca kendi verisini görür. |
| Şoför ve sevkiyat uygulaması | Sevkiyat listesi şoförün telefonuna iner; teslimatta koli okutulur, teslim alan kişi ve imza kaydedilir, eksik veya hasarlı çıkan kalem fotoğrafıyla işaretlenir. Ofis, malın teslim edildiğini irsaliyenin dönmesini beklemeden görür. Kesintili bölgelerde kayıtlar cihazda birikir. |
| Patron paneli ve günlük özet | Üretim, sevkiyat, sipariş, tahsilat ve kritik stok gibi az sayıda başlık tek ekranda toplanır; gün sonunda özet bildirim olarak gelir. Amaç patronu rapor okumaya oturtmak değil, telefonu cebinden çıkardığı yirmi saniyede işin nabzını göstermektir. Hangi beş rakamın orada duracağına siz karar verirsiniz. |
Mobil işine nasıl giriyoruz
- 01
Kimin eline gireceğini belirleme
Önce uygulamayı kimin, günde kaç kez ve hangi şartlarda kullanacağını tespit ederiz: plasiyer mi, depocu mu, bayi mi. Mümkünse o kişiyle bir gün sahaya çıkarız. Bu adım atlanırsa ortaya teknik olarak doğru ama kimsenin açmadığı bir uygulama çıkar.
- 02
Tek akış üzerinden ekran taslağı
Kod yazmadan önce tıklanabilir bir taslak hazırlarız ve en çok yapılan tek işi baştan sona denetiriz. Bir siparişi kaç dokunuşta kapatabiliyoruz sorusunun cevabı burada netleşir. Taslak üzerinde değişiklik ucuzdur, canlı uygulamada aynı değişiklik pahalıdır.
- 03
Bağlantısız çalışma ve entegrasyon kurgusu
Hangi verinin cihazda tutulacağı, çakışma olduğunda hangisinin kazanacağı ve ERP tarafına neyin hangi sıklıkta yazılacağı yazılı olarak kararlaştırılır. Mobil projelerde işin zor kısmı ekranlar değil bu kısımdır; sonradan konuşulursa veri tutarsızlığı olarak geri döner.
- 04
Küçük bir ekiple pilot
Uygulama önce iki üç kişilik bir ekiple gerçek sahada çalıştırılır, eski yöntem bir süre yanında sürer. Kullanım verisine ve kullanıcının şikayetine göre düzeltme yapılır. Pilot ekip uygulamayı isteyerek kullanmaya başlamadan yaygınlaştırmayı önermeyiz.
- 05
Yayın, eğitim ve devir
Uygulama App Store ve Google Play üzerinden ya da yalnızca şirket içi dağıtımla yayına alınır; hangisinin size uygun olduğunu kullanım biçimi belirler. Kaynak kod, mağaza hesapları, kurulum adımları ve bilinen kısıtlar yazılı olarak devredilir. Sonrasında yürütmeyi kendiniz de sürdürebilecek durumda olursunuz.
Sık sorulanlar
iOS ve Android için iki ayrı uygulama mı yazılıyor?
Hayır, tipik olarak tek kod tabanıyla iki platforma birden yazıyoruz. Bu, hem geliştirme hem sonraki bakım tarafını sadeleştirir; bir düzeltme iki mağazaya birden gider. Cihaza çok yakın çalışması gereken özel durumlar (belirli bir el terminalinin tetiği, özel bir okuyucu) yerel tarafta ayrıca ele alınır ve bunu keşif aşamasında söyleriz.
İnternet çekmediğinde ne oluyor?
Sahada çalışacak uygulamaları en baştan bağlantısız çalışacak şekilde kurgularız. Kullanıcı siparişi girer, sayımı yapar, imzayı alır; kayıtlar cihazda bekler ve bağlantı geldiğinde aktarılır. Kritik nokta çakışma kuralıdır: aynı kaydı iki kişi değiştirmişse hangisinin geçerli olacağı önceden yazılır. Bu kural konuşulmadan yazılan bağlantısız uygulamalar sessiz veri kaybı üretir.
Uygulamayı mağazaya koymak zorunda mıyız?
Hayır. Uygulama sadece kendi personelinizin kullanacağı bir iç araçsa şirket içi dağıtımla, mağazaya çıkmadan da kurulabilir; bu genellikle daha hızlıdır ve inceleme sürecine takılmaz. Bayilerinizin veya müşterilerinizin kullanacağı bir uygulamada ise mağaza yayını doğru tercihtir. İkisinin gereklerini ve sürelerini keşifte karşılaştırırız.
Personel kendi telefonunu mu kullanacak, şirket telefonu almalı mıyız?
İkisi de yürür ama sonuçları farklıdır. Kendi telefonunu kullanan personelde cihaz maliyeti olmaz; buna karşılık işten ayrılırken şirket verisinin cihazdan çıkarılması, sürüm farklılıkları ve kişinin telefonunun dolu olması gibi konuları baştan kurala bağlamak gerekir. Şirket cihazında ise yönetim kolaylaşır, maliyet artar. Kaç kişinin, hangi yoğunlukta kullanacağına bakıp öneriyi keşifte veririz.
Mevcut ERP'mize bağlanır mı?
Hedefimiz budur. Logo, Mikro, Netsis gibi omurgalarda veya firmaya özel yazılmış eski programlarda entegrasyonun hangi yoldan yapılacağını önce inceleriz: hazır bir servis mi var, veritabanı üzerinden mi gidilecek, yoksa dosya bazlı bir köprü mü kurulacak. Entegrasyonun mümkün olmadığı ya da riskli olduğu bir durumda bunu proje başlamadan söyleriz, sonradan çıkan sürpriz olarak değil.
Ne kadar sürer ve maliyeti neye göre değişir?
Belirleyici olan ekran sayısı değil, akış sayısı ve entegrasyonun derinliğidir. Tek bir işi yapan sade bir saha uygulaması ile ERP'ye çift yönlü yazan çok rollü bir sistem arasında ciddi fark vardır. Bu yüzden işi aşamalara böleriz: keşif ve taslak, pilot sürüm, yaygınlaştırma. Aşama başlarken kapsam ve bedel bellidir, her aşama sonunda devam kararını siz verirsiniz.
Personelimiz kullanmazsa ne olacak?
Bu riski ciddiye alıyoruz, çünkü sahada gördüğümüz başarısızlıkların çoğu teknik değil bu sebeple oluyor. Panzehiri tasarımda: uygulama kullanıcıya ek iş yüklemeyecek, mevcut işini kısaltacak şekilde kurulur. Kağıda yazıp sonra da uygulamaya girmek isteniyorsa tasarım yanlıştır. Pilotu en isteksiz kullanıcıyla yapmayı tercih ederiz; ölçüt onun ikinci hafta hâlâ kullanıyor olmasıdır.
Mağaza hesabı kimin adına açılıyor?
Israrla sizin şirketiniz adına açılmasını isteriz. Uygulamanın yayıncısı geliştiren firma olursa ileride hesabın taşınması, yorumların ve indirme geçmişinin korunması zorlaşır; bu, farkına varılmadan kurulan bir bağımlılıktır. Kaynak kod, veritabanı ve dokümantasyon da size teslim edilir, kullanıcı başına aylık kira ödemezsiniz. Devam etmemizi istiyorsanız bunun sebebi mecburiyet değil memnuniyet olsun.
Gaziantep'te diğer yazılım başlıkları
Bir gün sahaya birlikte çıkalım
Uygulamayı ekran görüntüsüyle değil, işi yapan kişinin yanında konuşalım. Plasiyerinizle rotaya çıkar, Başpınar'daki deponuzda cihazı elimize alır, hangi işin mobile taşınmaya değdiğini yerinde tespit ederiz. Aynı şehirdeyiz; bu ilk görüşme için yola çıkmamız yeterli.