Ürün ağacı nedir, malzeme ihtiyacı nasıl hesaplanır?
Ürün ağacı (üretim reçetesi), bir ürünü oluşturan yarı mamulleri, malzemeleri ve bir birim ürün için gereken miktarlarını kademe kademe gösteren listedir. Malzeme ihtiyaç planlaması (MRP), MEB'in lojistik modülündeki tanımıyla ürün ağaçlarını, stok bilgilerini, sipariş bilgilerini ve ana üretim çizelgesini kullanarak malzeme ihtiyacını hesaplar: brüt ihtiyaçtan eldeki ve yoldaki stok düşülerek net ihtiyaç bulunur.
Hazırlayan: Pan Innovation House, Gaziantep merkezli yazılım şirketi · Son güncelleme:
Ürün ağacında neler bulunur?
Her kalem için birim, miktar ve normal fire oranı yazılır. Yarı mamuller kendi alt kademelerine açılır; bu sayede bir sipariş en alttaki satın alınacak malzemeye kadar çözülür.
| Kademe | Kalem | Miktar (1 sandalye için) |
|---|---|---|
| 0 | Sandalye (mamul) | 1 adet |
| 1 | İskelet (yarı mamul) | 1 adet |
| 2 | Ayak | 4 adet |
| 2 | Kayıt | 4 adet |
| 1 | Oturak (yarı mamul) | 1 adet |
| 2 | Kontrplak | 0,18 m² |
| 1 | Vida | 16 adet |
| 1 | Vernik | 0,25 litre |
Net malzeme ihtiyacı nasıl hesaplanır?
MEB'in stok yönetimi modülüne göre MRP'nin amacı, tüm stok türleri için dönemler itibarıyla brüt ve net stok ihtiyaçlarının belirlenmesidir; yöntem bir stok kalemine duyulacak ihtiyacın miktarını ve zamanını önceden belirlemeye dayanır.
Brüt ihtiyaç = planlanan üretim adedi × birim başına miktar × (1 + normal fire oranı)
Net ihtiyaç = brüt ihtiyaç − eldeki serbest stok − yoldaki sipariş
Temsilî örnek. 500 sandalye planlanmıştır. Kontrplakta birim miktar 0,18 m², normal fire yüzde 5'tir; brüt ihtiyaç 500 × 0,18 × 1,05 = 94,5 m²'dir. Depoda 30 m² serbest stok ve 40 m² yoldaki sipariş varsa net ihtiyaç 94,5 − 30 − 40 = 24,5 m² olur. Tedarik süresi 10 gün ise sipariş üretim başlangıcından en az 10 gün önce verilmelidir.
MRP ile MRP II arasındaki fark nedir?
MEB modülüne göre ilk kurumsal üretim yönetim sistemi olan MRP malzeme akışını ve stokları kapsıyordu; 1980'lerde tedarik, üretim planlama ve kontrol, muhasebe ve stok yönetimini kapsayacak biçimde genişledi ve üretim kaynakları planlaması (MRP II) adını aldı. MRP II, bir üretim şirketinin tüm kaynaklarının planlanması yöntemidir.
Ürün ağacı neden yanlış çıkar, nasıl güncel tutulur?
- Tasarım değişikliği reçeteye işlenmez: üretim yeni malzemeyle yapılırken sistem eskisini düşer.
- Fire oranı hiç yazılmaz ya da yıllardır güncellenmez.
- Aynı malzeme farklı birimlerle tanımlanır: satın almada kg, reçetede metre.
- Alternatif malzeme kullanıldığında kayıt açılmaz; stok farkı ay sonunda çıkar.
- Gerçek tüketim düzenli olarak reçeteyle karşılaştırılmaz.
Ürün ağacı ve malzeme ihtiyacı hakkında en çok sorulanlar
Ürün ağacı ile reçete aynı şey mi?
Çoğu fabrikada aynı anlamda kullanılır. Kimya, gıda ve boya gibi sektörlerde reçete oransal karışımı, montaj sektörlerinde ürün ağacı parça listesini ifade eder; ikisi de bir birim ürün için gereken girdiyi tanımlar.
Siparişe özel tek parça üretimde ürün ağacı nasıl kurulur?
Her sipariş için ayrı ağaç, siparişle birlikte açılır. Ortak alt montajlar ve standart parçalar hazır şablondan alınır; yalnız siparişe özel kısım yeniden tanımlanır.
Muhasebe programındaki ürün reçetesi yeterli mi?
Maliyet ve stok düşümü için çoğu zaman yeterlidir. Kademe, alternatif malzeme, fire oranı ve tedarik süresi gibi planlama verileri gerektiğinde reçete ayrı bir planlama katmanında genişletilir.
Bu hesabın yazılım tarafı
Formülü bilmek yetmez; veri her vardiya aynı biçimde kaydedilmeli. İlgili sayfalar bu kaydın nasıl kurulduğunu anlatır.
Diğer sorular
- Fabrikada üretim planlaması nasıl yapılır?
- Birim üretim maliyeti nasıl hesaplanır?
- Fire oranı nasıl hesaplanır?
- Kapasite kullanım oranı nasıl hesaplanır?
- OEE nedir, nasıl hesaplanır?
- Stokta ABC analizi nasıl yapılır?
- Stok devir hızı nasıl hesaplanır?
- Stok sayım farkı nasıl kaydedilir ve nasıl azaltılır?
- Sektöre göre sorular
Hesabı kendi verinizle birlikte yapalım
Ürününüzü, makine sayınızı ve bugün bu hesabı nasıl yaptığınızı iki cümleyle yazın. Mesai saatlerinde en geç bir iş günü içinde dönüyoruz.
- Mevcut ERP'niz sökülmez — Logo, Mikro, Netsis yerinde kalır
- Kaynak kod ve veri sizindir
- Kullanıcı başına lisans ücreti yoktur
Hesabı her ay elle kurmak yerine kayıttan çıkaralım
Akışınızı sizden dinler, hangi verinin nerede kaydedileceğini yazılı çıkarırız. Muhasebe programınız yerinde kalır.