Lot takibi nasıl yapılır?
Lot takibi, her girdi ve ürün partisine numara verip bu numarayı üretimin her adımında bir sonraki partiye bağlamaktır. Böylece bir ürün partisinden geriye doğru hangi hammadde partilerinin kullanıldığına, ileriye doğru hangi müşteriye sevk edildiğine ulaşılır. Gıda ve yemde 5996 sayılı Kanun'un 24. maddesi izlenebilirliği sağlayacak bir sistem kurmayı zorunlu kılar.
Hazırlayan: Pan Innovation House, Gaziantep merkezli yazılım şirketi · Son güncelleme:
Lot takibi için hangi kayıtlar tutulur?
Zincirin bir halkası eksikse izlenebilirlik o noktada kopar. En sık kopan halka üretime çekiştir: depodan çıkan malzemenin hangi iş emrinde kullanıldığı yazılmazsa geri izleme tahmine döner.
| Adım | Kaydedilen | Bağlantı |
|---|---|---|
| Malzeme kabulü | Tedarikçinin parti numarası, kabul tarihi, miktar, analiz sonucu | İç lot numarası verilir ve tedarikçi partisine bağlanır |
| Üretime çekiş | Hangi iç lottan ne kadar çekildiği | İş emrine bağlanır |
| Üretim | İş emri, makine, vardiya, tüketilen lotlar | Çıkan ürüne yeni lot numarası verilir |
| Kalite | Lotun ölçüm sonuçları ve serbest bırakma kararı | Ürün lotuna bağlanır |
| Sevkiyat | Hangi lottan, hangi müşteriye, ne kadar | İrsaliye ve faturaya bağlanır |
Lot numarası ile seri numarası arasındaki fark nedir?
Lot (parti), aynı koşullarda üretilmiş bir ürün grubunu; seri numarası tek bir ürünü tanımlar. Uluslararası barkod standardı GS1, bu bilgileri barkodda ayrı uygulama tanımlayıcılarıyla taşır.
| Tanımlayıcı | Anlamı | Biçim |
|---|---|---|
| (01) GTIN | Küresel ticari ürün numarası | 14 hane |
| (10) BATCH/LOT | Parti ya da lot numarası | En çok 20 karakter |
| (21) SERIAL | Seri numarası | En çok 20 karakter |
| (11) PROD DATE | Üretim tarihi | YYAAGG |
| (15) BEST BEFORE | Tavsiye edilen tüketim tarihi | YYAAGG |
| (17) USE BY or EXPIRY | Son kullanma tarihi | YYAAGG |
Gıda ve yemde lot takibi zorunlu mu?
Evet. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 24. maddesine göre gıda veya yem işletmecileri, izlenebilirliği sağlamak amacıyla üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında sorumluluklarındaki gıda veya yemin, eklenen her türlü maddenin ve gıdanın elde edildiği hayvanın takibinin yapılabilmesi için bir sistem oluşturmak ve talep hâlinde bu bilgileri Bakanlığa sunmak zorundadır. Piyasaya arz edilecek gıda ve yem de izlenebilirlik için uygun şekilde etiketlenmek veya Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelerle tanımlanmak zorundadır.
Kanunun 3. maddesi izlenebilirliği, üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca gıda ve yemin ve gıdada bulunması amaçlanan bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesi olarak tanımlar. Gıda dışındaki sektörlerde zorunluluk ürünün kendi mevzuatından ya da müşteri şartnamesinden gelir.
Lot takibinin çalıştığı nasıl test edilir?
- Rastgele bir sevk edilmiş ürün lotu seçin.
- Geriye doğru: bu lotta kullanılan bütün hammadde ve ambalaj lotlarını ve tedarikçilerini çıkarın.
- İleriye doğru: aynı hammadde lotunun kullanıldığı diğer ürün lotlarını ve gönderildiği müşterileri listeleyin.
- Bulunan miktarları kabul edilen ve sevk edilen miktarlarla karşılaştırın; açıklanamayan fark zincirde kopukluk demektir.
- Ne kadar sürdüğünü kaydedin; aynı testi düzenli aralıklarla tekrarlayın.
Lot takibi hakkında en çok sorulanlar
Lot numarası nasıl verilmeli?
Tek başına benzersiz olacak ve ürün, tarih ya da hat bilgisini okunur biçimde taşıyacak bir kuralla. GS1 barkodunda lot alanı en çok 20 karakterdir; kural bu sınıra sığmalıdır.
Tedarikçinin lot numarası yeterli mi?
Tek başına yetmez: farklı tedarikçilerin numaraları çakışabilir. Kabulde iç lot numarası verilip tedarikçi lotuna bağlanması yaygın uygulamadır.
Lot takibi hangi yazılımla yapılır?
Muhasebe programlarının çoğu lot alanı taşır; asıl iş üretime çekişin ve iş emrinin lotlara bağlanmasıdır. Bu kayıt genellikle üretim sahasında el terminali ya da hat ekranıyla tutulur.
Bu hesabın yazılım tarafı
Formülü bilmek yetmez; veri her vardiya aynı biçimde kaydedilmeli. İlgili sayfalar bu kaydın nasıl kurulduğunu anlatır.
Gıda ve içecek üretimi
Parti ve lot izlenebilirliği, son kullanma takibi, geri çağırma.
Sayfayı açınDiğer sorular
- Birim üretim maliyeti nasıl hesaplanır?
- Fire oranı nasıl hesaplanır?
- Kapasite kullanım oranı nasıl hesaplanır?
- OEE nedir, nasıl hesaplanır?
- Stokta ABC analizi nasıl yapılır?
- Stok devir hızı nasıl hesaplanır?
- Stok sayım farkı nasıl kaydedilir ve nasıl azaltılır?
- Fabrikada üretim planlaması nasıl yapılır?
- Sektöre göre sorular
Hesabı kendi verinizle birlikte yapalım
Ürününüzü, makine sayınızı ve bugün bu hesabı nasıl yaptığınızı iki cümleyle yazın. Mesai saatlerinde en geç bir iş günü içinde dönüyoruz.
- Mevcut ERP'niz sökülmez — Logo, Mikro, Netsis yerinde kalır
- Kaynak kod ve veri sizindir
- Kullanıcı başına lisans ücreti yoktur
Hesabı her ay elle kurmak yerine kayıttan çıkaralım
Akışınızı sizden dinler, hangi verinin nerede kaydedileceğini yazılı çıkarırız. Muhasebe programınız yerinde kalır.