Muhteşem KasımTüm yazılım fiyatlarımızda Yazılımda %20 indirimKod PAN11.11Teklif isteyinKod PAN11.11 · Kampanya 30 Kasım 2026'ya kadar
Pan Innovation House Pan Innovation House
Soru-cevap · Toptan dağıtım

Toptan dağıtım soruları: ödeme süresi, e-İrsaliye yanıtı, iskonto şelalesi, sıcak satış ve araç doluluğu

Toptancı ve distribütörün en çok sorduğu vade, belge ve hesap sorularını kaynağıyla yanıtladık: gıda dışı mallarda ödeme süresi, gıdada gecikme cezası, e-İrsaliye kısmi kabul ve ret, mal fazlası ve net fiyat, sıcak satış, FEFO, alacak yaşlandırma ve araç doluluğu.

Hazırlayan: Pan Innovation House, Gaziantep merkezli yazılım şirketi · Son güncelleme:

9yanıtlanan soru
5kaynak belge
Kasım 2026son güncelleme

Gıda dışı mallarda toptancıya ödeme süresi en çok kaç gün olabilir?

Türk Ticaret Kanunu md. 1530'a göre sözleşmede ödeme süresi yoksa borçlu faturayı aldıktan sonra 30 gün içinde öder. Sözleşmeyle belirlenen süre en çok 60 gündür; alacaklı KOBİ ise süre 60 günü aşamaz. Üretimden itibaren 30 gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünlerinde ise 6585 sayılı Kanun md. 7'deki 30, 45 ve 60 günlük ayrı sınırlar uygulanır.

Ödeme süresi sınırları
DurumSınırDayanak
Sözleşmede süre yokFaturadan itibaren 30 günTTK md. 1530
Sözleşmede süre varEn çok 60 günTTK md. 1530
Alacaklı KOBİ60 günü aşamazTTK md. 1530
30 günde bozulabilen tarım ve gıda ürünüÖlçeğe göre 30 ya da 45 gün6585 sayılı Kanun md. 7
Soru listesine dön

Gıda ürünlerinde ödeme süresi aşılırsa ceza nasıl hesaplanır?

6585 sayılı Kanun md. 18/1-b'ye göre md. 7'deki ödeme süresini aşan borçluya, 30 güne kadar geciken her gün için ödenmeyen tutarın binde beşi, 30 günden sonraki her gün için yüzde biri oranında idari para cezası verilir. Süre teslimden ya da mülkiyetin devrinden, hangisi önceyse, başlar ve süresinde ödendiğini ispat yükü borçludadır.

Formül

Ceza = ödenmeyen tutar × (ilk 30 gecikme günü × 0,005 + 30'u aşan gün × 0,01)

Temsilî örnek. 200.000 TL'lik gıda faturası süresinden 40 gün geç ödendi. İlk 30 gün için 200.000 × 30 × 0,005 = 30.000 TL, sonraki 10 gün için 200.000 × 10 × 0,01 = 20.000 TL; toplam 50.000 TL olur.

Ceza borçluya, yani alıcıya uygulanır; ancak alacaklı toptancı için de teslim tarihinin ve ödeme tarihinin kayıtta net durması, gecikmenin ispatı açısından önemlidir.

Soru listesine dön

e-İrsaliyede kısmi kabul ve ret nasıl yapılır, iade için ne düzenlenir?

509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği'ne göre alıcı, malın bir kısmını kabul ettiğini e-İrsaliye Yanıtı ile bildirir; e-İrsaliyenin reddi yalnız fiili sevkten önce yapılabilir. Kısmi kabulde geri dönen mal için ayrıca e-İrsaliye ya da kâğıt irsaliye düzenlenir. e-İrsaliyede fiili sevk tarihi saat ve dakikasıyla yer alır.

  1. Sevkiyatta e-İrsaliyeyi fiili sevk tarihi, saat ve dakikasıyla düzenleyin.
  2. Teslimde eksik ya da hasarlı ürünü alıcının e-İrsaliye Yanıtı'yla kısmi kabul olarak kaydedin.
  3. Geri dönen mal için ayrıca e-İrsaliye ya da kâğıt irsaliye düzenleyin.
  4. Kabul edilen miktar üzerinden faturayı kesin ve iadeyi cariye işleyin.

e-İrsaliyeye geçiş, şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başından; hasılat şartında ise izleyen hesap döneminin yedinci ayı başından itibaren zorunludur.

Soru listesine dön

Toptancıda iskonto ve mal fazlası üst üste binince net fiyat nasıl hesaplanır?

İskontolar sırayla uygulanır: liste fiyatından kanal iskontosu, kalan tutardan satır iskontosu düşülür; mal fazlası bedelsiz koli payı kadar birim fiyatı indirir, fatura altı iskonto en son uygulanır. Mal fazlasının etkin iskontosu, bedelsiz koli sayısının toplam teslim edilen koliye bölünmesiyle bulunur. Satırın kârı bu net fiyattan maliyet düşülerek hesaplanır.

Formüller

Mal fazlası etkin iskontosu = bedelsiz koli ÷ (ücretli koli + bedelsiz koli)

Net fiyat = liste × (1 − kanal) × (1 − satır) × (1 − mal fazlası etkisi) × (1 − fatura altı)

Temsilî örnek. Liste 1.296,00 TL/koli; kanal yüzde 4 sonrası 1.244,16; satır yüzde 5 sonrası 1.181,95; 20 koliye 2 bedelsiz (2 ÷ 22 = yüzde 9,09) sonrası 1.074,50; peşin ödemede fatura altı yüzde 2 sonrası 1.053,01 TL. Maliyet 968,40 TL ise brüt kâr 84,61 TL, yani yüzde 8,0'dır.

Kural sırası değişirse net fiyat da değişir; bu yüzden hangi iskontonun hangi tutar üzerinden hesaplandığı fiyat listesinde yazılı olmalıdır. Tedarikçi desteği varsa ayrı alacak olarak izlenir ve satır kârına ayrıca eklenir.

Soru listesine dön

Sıcak satış ile ön satış arasındaki fark nedir, araç stoğu nasıl kapatılır?

Ön satışta (soğuk satış) plasiyer önce siparişi alır, mal sonra depodan sevk edilir. Sıcak satışta (araçtan satış) mal araçta gider ve satış, belge ve tahsilat ziyarette yapılır. Sıcak satışta araç ayrı bir depo gibi tutulur: yüklenen koli merkez stoktan düşer, satış ve iade araç stoğunu anlık değiştirir, gün sonunda satış, iade ve tahsilat tek raporla kapanır.

  1. Sabah yüklemede koliyi merkez depodan araç deposuna transfer edin.
  2. Ziyarette satışı, iadeyi ve tahsilatı araç deposu üzerinden kaydedin; belgeyi sahada kesin.
  3. Gün sonunda araçta kalan stoğu sayın ve kayıtla karşılaştırın.
  4. Satış, iade, tahsilat ve sayım farkını tek gün sonu raporunda kapatın.

Vergi Usul Kanunu md. 230'a göre malı satıcı taşıyorsa sevk irsaliyesi taşıtta bulunur. Sıcak satışta araçtaki mal henüz belirli bir alıcıya satılmamış olduğu için belge düzeni ön satıştan farklı kurulur.

Soru listesine dön

Gıda toptancısında FEFO ve son tüketim tarihi ufku nasıl uygulanır?

FEFO, son tüketim tarihi en yakın partinin önce sevk edilmesidir. Depoda her parti son tüketim tarihiyle kayıtlı olur, toplama listesi tarihi en yakın partiyi önce gösterir ve kalan gün ufkuna göre (geçti, 0-30, 31-60, 61-90, 90 günden fazla) liste düzenli izlenir. 5996 sayılı Kanun md. 41/1-d'ye göre son tüketim tarihi geçmiş ürünün satışa sunulması idari para cezası ve el koyma sebebidir.

  1. Mal kabulde parti ve son tüketim tarihini kaydedin.
  2. Toplama dalgasında tarihi en yakın partiyi önce okutun.
  3. Kalan gün ufkuna göre yaklaşan partileri satış ve kampanya ekibine bildirin.
  4. Tarihi geçen partiyi bloke edin; tedarikçiye iade ya da imha kaydına geçirin.

Kanunun 24. maddesi dağıtım dahil her aşamada izlenebilirlik ister. Partinin hangi müşteriye gittiği kayıtlı olursa geri çağırmada yalnız ilgili müşteriler aranır.

Soru listesine dön

Toptancıda alacak yaşlandırma nasıl yapılır, vadesi geçen oran nasıl hesaplanır?

Alacak yaşlandırma, açık alacakların vadesine göre gruplara ayrılmasıdır: vadesi gelmemiş, 1-30, 31-60, 61-90 ve 90 günden fazla geçmiş. Vadesi geçen oran, vadesi geçmiş alacak toplamının toplam alacağa bölünmesiyle bulunur. Portföydeki müşteri çekleri vadeleriyle ayrıca izlenir; karşılıksız dönen çek cariye geri işlenir.

Formül

Vadesi geçen oran (%) = vadesi geçmiş alacak ÷ toplam alacak × 100

Temsilî örnek. Toplam alacak 18,42 milyon TL, vadesi geçmiş kısım 3,16 milyon TL ise oran 3,16 ÷ 18,42 × 100 = yüzde 17,2 olur.

Gelen ve verilen çeklerin vade takvimi aynı tabloda tutulduğunda nakit açığı oluşacak hafta önceden görülür. Yaş grubu ilerleyen müşteride yeni sipariş risk onayına düşer.

Soru listesine dön

Dağıtım aracında doluluk nasıl hesaplanır, yükleme sırası nasıl belirlenir?

Araç doluluğu hem ağırlık hem hacim için ayrı hesaplanır: yükün kilosu aracın faydalı yüküne, yükün metreküpü aracın hacmine bölünür; ikisinden büyük olan bağlayıcıdır. Yükleme teslim sırasının tersine yapılır: ilk teslim edilecek mal en son yüklenir ve kapıya en yakın durur. Malı satıcı taşıyorsa sevk irsaliyesi taşıtta bulunur.

Formül

Doluluk (%) = en büyük(yük kg ÷ faydalı yük kg, yük m³ ÷ araç m³) × 100

Temsilî örnek. 2.800 kg ve 12 m³ kapasiteli kamyonete 2.520 kg ve 12,5 m³ yük planlandı. Ağırlıkta doluluk yüzde 90, hacimde yüzde 104'tür; araç hacimden taşar ve bir durağın başka araca kaydırılması gerekir.

Kapasite aşımı yükleme anında değil plan anında görülürse durak kaydırma ya da ikinci tur kararı sabah çıkıştan önce verilebilir.

Soru listesine dön

Toptancı zincir markete satarken hangi uygulamalar haksız ticari uygulama sayılır?

6585 sayılı Kanun md. 6/2'ye göre tarım ve gıda ürünlerinde koşulların yazılı ya da elektronik sözleşmeyle belirlenmemesi, kampanya maliyetinin kampanyaya katılmak istemeyen tarafa yansıtılması, hizmet verilmeden bedel istenmesi ve 30 gün içinde bozulabilen ürünün teslimden sonraki bozulma maliyetinin, karşı tarafın kusuru yoksa, yansıtılması haksız ticari uygulamadır.

  • Tarım ve gıda ürünlerinde koşullar yazılı ya da elektronik sözleşmede yer alır (md. 6/2-c).
  • Kampanya maliyeti katılmak istemeyen tarafa yansıtılamaz (md. 6/2-b).
  • Hizmet verilmeden ciro açığı, kart katılım bedeli gibi adlarla bedel alınamaz (md. 6/2-d).
  • Taze ürünün teslimden sonraki bozulma ve zayi maliyeti, kusur yoksa yansıtılamaz (md. 6/2-f); kusuru yansıtan taraf ispatlar (md. 6/3).
Soru listesine dön
Sorunuz burada yok mu?

Toptan dağıtım ile ilgili sorunuzu yazın

Hesap, kayıt düzeni ya da yazılım sorunuzu iki cümleyle yazın. Mesai saatlerinde en geç bir iş günü içinde dönüyoruz; sık gelen soruları bu sayfaya da ekliyoruz.

  • Yanıt için ücret alınmaz
  • Mevcut ERP'niz yerinde kalır: Logo, Mikro, Netsis
  • Kaynak kod ve veri sizindir

Telefon ya da e-postadan biri yeterli

Size nasıl ve ne zaman dönelim? (isteğe bağlı)

Yazmak yerine konuşmak isterseniz: +90 543 930 12 72

Devamı

Toptan dağıtım için ilgili sayfalar

Sektör yazılımı

Toptan Dağıtım ve Toptancılar yazılımı

Toptancı ve dağıtıcılar için yazılım: plasiyer rutu, sipariş, toplama, araç yükleme, cari risk, çek takibi, iskonto, kampanya ve iade. Talebe göre demo.

Modüller ve örnek ekranlar
Modül

Sipariş Yönetimi ve Orkestrasyon (OMS)

Sipariş takip programı: site, pazaryeri, bayi ve telefon siparişleri tek havuzda; stok ayırma, kanal senkronu, iade ve iptal akışı. Birlikte kuralım.

Modül sayfası
Modül

Saha Satış Otomasyonu (SFA)

Saha satış programı: rota ve ziyaret planı, mobil sipariş, sahada tahsilat ve raf fotoğrafı tek uygulamada, internet yokken de çalışır. Konuşalım.

Modül sayfası
Modül

Depo Yönetimi (WMS)

Depo yönetim sistemi: raf ve gözler adreslenir, mal kabulden sevkiyata her hareket el terminalinde barkodla kayda geçer. Depo takip programını konuşalım.

Modül sayfası
Modül

Nakliye ve Filo Yönetimi (TMS)

Nakliye programı: sevkiyat planı ve yük birleştirme, güzergâh önerisi, navlun karşılaştırması, e-irsaliye, teslim kanıtı ve filo maliyeti. Görüşelim.

Modül sayfası

Her fabrikanın sorduğu sorular

Bu sektörün öne çıktığı iller

Merkezimiz Gaziantep; Türkiye genelinde hizmet veriyoruz. Başka illerde işin çoğu görüntülü görüşmeyle yürür, gerektiğinde yerinde toplantı planlanır.

Hesabı sistem yapsın

Bu hesapları her vardiya elle yapmak yerine kayıttan çıkaralım

Akışınızı sizden dinler, hangi kaydın nerede tutulacağını yazılı çıkarırız. Muhasebe programınız yerinde kalır.

Pan Innovation House

Bizi arayın

Telefonla

+90 543 930 12 72

Telefonumuz her gün açık.

Telefonunuzdan WhatsApp

Telefonunuzun kamerasıyla okutun; sohbet mesajınız hazır olarak açılır.

Sizi biz mi arayalım? Bilgilerinizi bırakın