Muhteşem KasımTüm yazılım fiyatlarımızda Yazılımda %20 indirimKod PAN11.11Teklif isteyinKod PAN11.11 · Kampanya 30 Kasım 2026'ya kadar
Pan Innovation House Pan Innovation House
Soru-cevap · Kuyum ve mücevher

Kuyum ve mücevher soruları: döküm süreci, alaşım hesabı, ayar evi analizi ve KMTS

Altın ve gümüş takı imalatçısı ile toptancının en çok sorduğu süreç, hesap ve mevzuat sorularını kaynağıyla yanıtladık: standart altının saflığı, mum ağacından cilaya döküm, külçe ve alaşım hesabı, atölye kapasitesi, ayar evi analiz yöntemleri, KMTS ve yetki belgesi.

Hazırlayan: Pan Innovation House, Gaziantep merkezli yazılım şirketi · Son güncelleme:

8yanıtlanan soru
8kaynak belge
Kasım 2026son güncelleme

Standart işlenmemiş altın kaç milyem olmalı, altını kim ithal edebilir?

Kıymetli Maden Standartları Tebliği'ne (2023/1) ve Borsa İstanbul'a göre standart işlenmemiş altın en az 995/1000 saflıkta olur; gümüşte en az 99,9/100, platin ve paladyumda 99,95/100 aranır. İşlenmemiş altını yalnız TCMB ve Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası üyeleri ithal edebilir; ithal edilen metal 3 iş günü içinde Borsa kasasına teslim edilir.

MadenStandart saflık
AltınEn az 995/1000
GümüşEn az 99,9/100
Platin, paladyumEn az 99,95/100

Saflık ayarı, altının her bin parçasındaki saf metal parça sayısıdır; 24 ayar 1000/1000, 18 ayar 750/1000 olarak ifade edilir. Rafineriler her külçeye ayar damgası basmak zorundadır.

Soru listesine dön

Kuyumda mum ağacıyla döküm süreci hangi adımlardan oluşur?

TOBB'un NACE 32.12 kapasite kriterine göre döküm yönteminde kauçuk kalıptan mum model alınır, modeller yolluklarla salkım (mum ağacı) hâline getirilir, çelik derecede alçı kalıba alınıp pişirilir, mum uzaklaştırılır ve ergimiş metal dökülür. Kalıp bozulunca taslaklar ağaçtan ayrılır ve tezgâhta tesviye, kaynak ve montajla bitirilir.

  1. Hedef ayara göre külçe ve alaşımın endüksiyon ocağında ergitilmesi
  2. Kauçuk kalıptan mum model, yolluklarla salkım (mum ağacı)
  3. Çelik derecede alçı kalıp, pişirme, mumun uzaklaştırılması
  4. Ergimiş metalin dökülmesi
  5. Kalıbın bozulması, taslakların ağaçtan ayrılması; yolluk ve ağaç gövdesi geri eritmeye
  6. Tezgâhta tesviye, kaynak ve montaj
  7. Mıhlama, cila ve polisaj; tozların ramat olarak toplanması

Pres yönteminde ergitme, platina döküm, hadde, preste kesme ve şekillendirme ile tezgâh adımları izlenir. Zincirde sürekli döküm (filmaşin), tel çekme, örme, tıraşlama, polisaj ve kilit montajı yapılır.

Soru listesine dön

Belirli ayarda takı üretmek için ne kadar külçe ve alaşım gerekir?

TOBB'un kuyum kapasite kriterine göre gereken saf külçe miktarı, üretilecek gramın ayar ile 24'e bölümünün çarpımıdır; kalanı alaşım elemanıdır. Aynı kriterde döküm için gereken model mumu üretimin 0,1-0,4 katı, alçı ise 2-5 katı olarak hesaplanır.

Formüller

Külçe (g) = üretim (g) × ayar ÷ 24

Alaşım (g) = üretim − külçe

Mum = üretim × 0,1-0,4

Alçı = üretim × 2-5

Temsilî örnek. 1.000 g 14 ayar üretim için külçe 1.000 × 14 ÷ 24 = 583,3 g, alaşım 416,7 g gerekir. Model mumu 100-400 g, alçı 2-5 kg arasında hesaplanır.

Kriter örnek olarak 14/24, 18/24 ve 22/24 oranlarını ve 925 gümüşü anar. Eritmede oluşan kayıp bu hesaba eklenmez; aşama tartımıyla ayrıca izlenir.

Soru listesine dön

Kuyum atölyesinin yıllık kapasitesi nasıl hesaplanır?

TOBB'un NACE 32.12 kapasite kriterinde bir işçinin günlük üretimi döküm altında 160-200 g, pres altında 240-300 g; gümüşte dökümde 200-500 g, preste 240-500 g olarak alınır ve yılda 300 çalışma günü esas alınır. Yıllık kapasite, işçi sayısı ile günlük gram ve 300'ün çarpımıdır.

Formül

Yıllık kapasite (g) = işçi sayısı × g/işçi/gün × 300

Temsilî örnek. döküm altında 6 işçi ve işçi başına günde 180 g için 6 × 180 × 300 = 324.000 g, yani yılda 324 kg altın takı.

YöntemAltın (g/işçi/gün)Gümüş (g/işçi/gün)
Döküm160-200200-500
Pres240-300240-500
Soru listesine dön

Ayar evleri altın ve gümüşü hangi yöntemle analiz eder?

Ayar Evleri Tebliği'ne göre (RG 10.03.2022/31774) altın kupelasyonla, gümüş volümetrik titrasyonla, platin ve paladyum gravimetrik yöntemle analiz edilir. X-ray yalnız sınırlı sayıda ya da özel üretilen ziynet eşyasında kullanılır. Rapor, ayar evi kodu ve numarasıyla Ayar Raporu İzleme Sistemi üzerinden doğrulanır.

MadenAnaliz yöntemi
AltınKupelasyon
GümüşVolümetrik titrasyon
Platin, paladyumGravimetrik
Sınırlı sayıda ya da özel üretilen ziynet eşyasıX-ray

Ayar evi, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün yetkilendirdiği gerçek ya da tüzel kişidir; yetki iki yıl geçerlidir ve vizeyle uzar. Darphane ölçüsüne göre ayar evinin denetiminde tolerans altın, platin ve paladyumda binde 1, gümüşte binde 2'dir.

Soru listesine dön

Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS) neyi kaydeder?

Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ'e (2023/1) göre KMTS, Darphane'nin verdiği benzersiz kodla her ürünün üreticisini, üretim tarihini, ağırlığını, saflığını ve seri numarasını kaydeder. Rafineriler belgelerini en az 10 yıl saklar; kıymetli maden alım ve satımında Kıymetli Maden Alım/Satım Belgesi düzenlenir.

  • Darphane'nin benzersiz koduyla ürün kaydı: üretici, tarih, ağırlık, saflık, seri numarası
  • Rafinerilerde belgelerin en az 10 yıl saklanması
  • Alım ve satımda Kıymetli Maden Alım/Satım Belgesi
  • Rafinerinin her külçeye ayar damgası basması
  • Hurda, standart dışı işlenmemiş kıymetli maden kapsamında
Soru listesine dön

Kuyum ticareti yetki belgesi için hangi şartlar aranır?

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre kuyum ticareti yalnız yetki belgeli işletmelerce yapılır; belge il müdürlüğünce Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden verilir. İşletmenin meslek odasına kayıtlı olması, vergi borcunun bulunmaması ve tam zamanlı en az bir ustalık belgeli personel çalıştırması aranır. Reklamlarda yetki belgesi numarası yer alır.

  • Meslek odası kaydı
  • Vergi borcu bulunmaması
  • Tam zamanlı en az bir ustalık belgeli personel
  • Belge il müdürlüğünce Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden (md. 5, 12)
  • Kuyum işletmesinde başka ticari faaliyet yapılamaz (md. 11/1)
  • Reklamlarda yetki belgesi numarası (md. 11/2-b)

Ayar ve nitelik denetimi Darphane ile yapılır (md. 13/1); aykırılıkta 6585 sayılı Kanunun 18. maddesindeki cezalar uygulanır.

Soru listesine dön

Türkiye'de kuyum sektörü ne büyüklükte, üretim hangi illerde?

Ticaret Bakanlığı'nın 2020 Mücevherat Sektör Raporu'na göre sektörde yaklaşık 5 bin üretici, 35 bin perakende mağaza ve yaklaşık 250 bin çalışan vardır; yıllık 400 ton altın işleme kapasitesiyle yılda 250-300 ton altın mücevherat üretilir ve üretimin yüzde 30-40'ı ihraç edilir. Bakanlığın Mayıs 2026 raporuna göre 2025 mücevher ihracatı yaklaşık 7,9 milyar dolardır.

  • İstanbul: altın mücevherat üretim merkezi; ihracatın büyük bölümü
  • Ankara ve İzmir: önemli miktarda üretim
  • Çorum ve Kastamonu: sektöre katkı sağlayan iller (2026 raporu)
  • Trabzon: "Trabzon Telkariye ve Hasırı" mahreç işareti, tescil 04.01.2008
Soru listesine dön
Sorunuz burada yok mu?

Kuyum ve mücevher ile ilgili sorunuzu yazın

Hesap, kayıt düzeni ya da yazılım sorunuzu iki cümleyle yazın. Mesai saatlerinde en geç bir iş günü içinde dönüyoruz; sık gelen soruları bu sayfaya da ekliyoruz.

  • Yanıt için ücret alınmaz
  • Mevcut ERP'niz yerinde kalır: Logo, Mikro, Netsis
  • Kaynak kod ve veri sizindir

Telefon ya da e-postadan biri yeterli

Size nasıl ve ne zaman dönelim? (isteğe bağlı)

Yazmak yerine konuşmak isterseniz: +90 543 930 12 72

Devamı

Kuyum ve mücevher için ilgili sayfalar

Sektör yazılımı

Kuyum ve Mücevher yazılımı

Kuyum imalatçısı ve toptancısı için yazılım: ayar ayar has defteri, aşama aşama fire, işçilik milyemli teklif, has ve TL cari. Talebe göre demo.

Modüller ve örnek ekranlar
Modül

Üretim Takip & MES

İş emrinden OEE'ye sahayı anlık gösteren üretim takip programı: PLC ve SCADA köprüsü, saha terminalleri, ERP'ye bağlı MES yazılımı. Pilot hatla başlayalım.

Modül sayfası
Modül

Barkod Sistemi

Depo barkod sistemi kurulumu: mal kabul, transfer, üretime çıkış, sevkiyat ve sayım el terminaliyle okutulur, ERP'ye işlenir. Donanım satmıyoruz. Konuşalım.

Modül sayfası
Modül

Üretim Maliyeti Hesaplama

Üretim maliyeti hesaplama programı: reçete, gerçekleşen fire, işçilik, makine süresi ve genel üretim giderinden ürünün gerçek maliyeti çıkar. Konuşalım.

Modül sayfası
Modül

ERP Entegrasyonu

ERP entegrasyonu: Logo, Netsis, Mikro, SAP ya da Akınsoft yerinde kalır; üretim, depo, banka ve sipariş verisini desteklenen yolla ERP'ye bağlarız. Görüşelim.

Modül sayfası

Her fabrikanın sorduğu sorular

Bu sektörün öne çıktığı iller

Merkezimiz Gaziantep; Türkiye genelinde hizmet veriyoruz. Başka illerde işin çoğu görüntülü görüşmeyle yürür, gerektiğinde yerinde toplantı planlanır.

Hesabı sistem yapsın

Bu hesapları her vardiya elle yapmak yerine kayıttan çıkaralım

Akışınızı sizden dinler, hangi kaydın nerede tutulacağını yazılı çıkarırız. Muhasebe programınız yerinde kalır.

Pan Innovation House

Bizi arayın

Telefonla

+90 543 930 12 72

Telefonumuz her gün açık.

Telefonunuzdan WhatsApp

Telefonunuzun kamerasıyla okutun; sohbet mesajınız hazır olarak açılır.

Sizi biz mi arayalım? Bilgilerinizi bırakın