Muhteşem KasımTüm yazılım fiyatlarımızda Yazılımda %20 indirimKod PAN11.11Teklif isteyinKod PAN11.11 · Kampanya 30 Kasım 2026'ya kadar
Pan Innovation House Pan Innovation House
Soru-cevap · Ayakkabı üretimi

Ayakkabı üretimi soruları: ihracat, krom VI sınırı, AB etiketi, deri ihtiyacı ve koli hesabı

Kesimden koliye ayakkabı üretiminde en çok sorulan hesap, mevzuat ve sektör verisi sorularını kaynağıyla yanıtladık: 2025 ihracat ve ithalat rakamları, ilave gümrük vergisi, deride krom VI sınırı, AB etiket kuralı, deri ve tam koli hesabı, montaj iş akışı.

Hazırlayan: Pan Innovation House, Gaziantep merkezli yazılım şirketi · Son güncelleme:

10yanıtlanan soru
8kaynak belge
Kasım 2026son güncelleme

Türkiye'nin ayakkabı ihracatı son yıllarda nasıl değişti?

Ticaret Bakanlığı'nın 2026 Ayakkabı Sektör Raporu'na göre Türkiye'nin ayakkabı ihracatı 2022'de 1.311, 2023'te 1.269, 2024'te 1.162, 2025'te 1.009 milyon dolardır; 2025'teki düşüş yüzde 13,2'dir. Aynı dönemde ithalat 2022'deki 962 milyon dolardan 2025'te 1.679 milyon dolara çıkmıştır.

Türkiye ayakkabı dış ticareti (milyon $)
Yılİhracatİthalat
20221.311962
20231.2691.416
20241.1621.712
20251.0091.679

2025 ihracatında ilk pazarlar Irak (93 milyon $), Romanya (68), Almanya (65), Suudi Arabistan (47) ve Rusya'dır (46). İthalatta Çin 543, Vietnam 457, İtalya 259 milyon $ ile öne çıkar.

Soru listesine dön

Ayakkabı ihracatında hangi GTİP grupları ağırlıklı?

Ticaret Bakanlığı raporuna göre 2025 ayakkabı ihracatının yüzde 40'ı (403 milyon $) 6403 deri yüzlü ayakkabıdır. Bunu yüzde 35,2 ile 6402, yüzde 12,9 ile 6404 ve yüzde 5,2 ile 6406 izler. Dünya ihracatında deri ayakkabının payı yüzde 34,7'dir; dünya ayakkabı ihracatı 2025'te 181,4 milyar dolardır.

Türkiye ayakkabı ihracatında GTİP payları, 2025
GTİPPay
6403 (deri yüzlü)%40 (403 milyon $)
6402%35,2
6404%12,9
6406%5,2

Dünya ihracatında 2025'te Çin 46,2, Vietnam 37,3, İtalya 13,7 milyar $ ile ilk üç sıradadır (Trademap verisi).

Soru listesine dön

Ayakkabı ithalatında gümrük vergisi ve ilave gümrük vergisi ne kadar?

Ticaret Bakanlığı raporuna göre ayakkabı ithalatında gümrük vergisi yüzde 17'dir. İlave gümrük vergisi, 31.12.2024 tarihli 9392 sayılı Kararla yüzde 30'dan yüzde 40'a çıkarılmıştır. Ayakkabı ithalatı ayrıca 2020/9 sayılı Tebliğ ile ithalat gözetimine tabidir.

  • Gümrük vergisi: %17
  • İlave gümrük vergisi: %40 (9392 sayılı Karar, 31.12.2024; önceki oran %30)
  • İthalat gözetimi: 2020/9 sayılı Tebliğ
  • 2025 ithalatı 1.679 milyon $; ihracatın yaklaşık 1,66 katı
Soru listesine dön

AB'ye ayakkabı ihracatında deride krom VI sınırı nedir?

REACH Ek XVII madde 47'ye göre (Tüzük (AB) 301/2014) cilde temas eden deri eşyada ve deri parçalarda krom VI, kuru deri ağırlığının 3 mg/kg'ı (yüzde 0,0003) ve üzerinde olamaz. Kural 1 Mayıs 2015'ten beri uygulanır ve ayakkabının saya, astar ve tabanlık gibi cilde temas eden deri parçalarını kapsar.

Sınır deri lotu bazında sağlanır. Aynı modelde farklı tabakhaneden gelen deri kullanıldığında hangi koliye hangi deri lotunun girdiği bilinmezse şikâyette etkilenen ürün ayrılamaz.

Soru listesine dön

AB'de satılan ayakkabının etiketinde hangi malzeme bilgisi yer almalı?

Direktif 94/11/AT'ye göre tüketici ayakkabısında üst, astar ve tabanlık ile dış taban malzemesi belirtilir. Yüzeyin (üst, astar) ya da hacmin (taban) en az yüzde 80'ini oluşturan malzeme yazılır; tek malzeme yüzde 80'e ulaşmazsa iki ana malzeme yazılır. Etiket çiftin en az bir ayakkabısında bulunur; iş güvenliği ayakkabısı kapsam dışıdır.

BölümÖlçü
ÜstYüzeyin en az %80'i
Astar ve tabanlıkYüzeyin en az %80'i
Dış tabanHacmin en az %80'i
Soru listesine dön

Güvenlik ayakkabısı üretiminde hangi standart ve yönetmelik esas alınır?

Genel amaçlı güvenlik ayakkabısı için EN ISO 20345:2022 esas alınır; mekanik risk, kayma, ısıl risk ve ergonomi şartlarını kapsar, EN ISO 20345:2011'in yerini almıştır ve A1:2024 değişikliği vardır. Standart 2016/425 kapsamında uyumlaştırılmıştır; Türkiye'de karşılığı Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği'dir (RG 01.05.2019, sayı 30761).

TSE'nin dokuz ayakkabı standardı vardır ve 2018 tarihli fizibilite raporuna göre hiçbiri zorunlu uygulamada değildir; ihracat yapan üretici alıcının istediği standartta üretir.

AB tüketici ayakkabısı etiket direktifi (94/11/AT) iş güvenliği ayakkabısını kapsamaz.

Soru listesine dön

Ayakkabı üretiminde kesimden ambalaja iş akışı nasıl ilerler?

Karacadağ Kalkınma Ajansı raporuna göre akış yan malzeme temini, kesim ve saya dikimiyle başlar; saya kalıba önce ön, sonra arka montayla oturtulur, taban yapıştırma için fırından (yaklaşık 85 derece) ve presten geçer, kalıptan çıkarılır, finisajla temizlenip ambalajlanır. Türkiye'de çoğunlukla geleneksel yöntem, yani saya ve tabanın ayrı üretilip birleştirilmesi kullanılır.

  1. Yan malzeme temini: deri, kalıp, taban, iplik, yapıştırıcı, boya, aksesuar
  2. Kesim: deri ve astar parçaları
  3. Saya dikimi, ford-bombe ile saya hazırlığı
  4. Kalıba ön monta ve arka monta, pistarizma, kırışık alma
  5. Alt pürüzlendirme, ilaç sürme, fırın (yaklaşık 85 derece) ve pres ile taban yapıştırma
  6. Kenar temizleme, kalıptan çıkarma, mostra yapıştırma
  7. Finisaj ve ambalaj

Saya çoğu bölgede bağımsız sayacılara parça başı fasonla yaptırılır; yoğun dönemde sayacı bulmak zorlaşır. Bu yüzden atölyeye verilen malzeme ve dönen adet kaydı termin için belirleyicidir.

Soru listesine dön

Bir ayakkabı siparişi için ne kadar üst deri gerekir?

Brüt deri ihtiyacı, çift başına net parça alanının çift sayısıyla çarpılıp kesim verimine bölünmesiyle bulunur. Deri ticarette çoğunlukla ayak² ile ölçülür; metrekareye çevirmek için birim dönüşümü formüldeki gibi uygulanır. Kusur bölgeleri ve deri boyu verimi düşürdüğü için verim deri lotu bazında izlenir.

Formüller

Brüt deri (ayak²) = çift başına net alan (ayak²) × çift sayısı ÷ kesim verimi

m² = ayak² × 0,0929

Temsilî örnek. 4.800 çift, çift başına 1,04 ayak² net alan ve yüzde 77 verimde 4.800 × 1,04 ÷ 0,77 = 6.483 ayak² brüt deri gerekir; bu yaklaşık 6.483 × 0,0929 = 602 m² eder.

Elle kesimde çift başına birebir ölçüm zordur; alınan deri alanı ile üretilen adet arasındaki denge parti bazında tutularak gerçek verim bulunur.

Soru listesine dön

Ayakkabıda asortiye göre kaç tam koli çıkar, hangi numara koliyi sınırlar?

Tam koli sayısı, her numaranın hazır çift sayısının o numaranın koli içindeki çarpanına bölünmesiyle bulunan değerlerin en küçüğüdür. En küçük değeri veren numara koliyi sınırlayan numaradır; diğer numaralardaki fazla çiftler koli tamamlanana kadar stokta bekler.

Formül

Tam koli = en küçük (numaradaki hazır çift ÷ numara çarpanı)

Temsilî örnek. 36-41 serisi, 12'li koli, çarpanlar 1-2-3-3-2-1. Hazır çift 36: 300, 37: 520, 38: 630, 39: 900, 40: 620, 41: 280 ise bölümler 300, 260, 210, 300, 310, 280 çıkar. Tam koli 210'dur; sınırlayan numara 38'dir.

Asorti müşteri ve modele göre değiştiği için aynı stok bir müşteride 210, ötekinde farklı sayıda koli verebilir. Fazla biriken numara erken görünürse kesim planı ona göre düzeltilir.

Soru listesine dön

Türkiye'de ayakkabı üretimi hangi illerde ve ne ölçekte yapılıyor?

Karacadağ Kalkınma Ajansı'nın SGK 2019 verisine göre deri ve deri mamulleri alanında 6.544 firma ve 65.257 çalışan vardır; üretici işletmelerin yaklaşık yüzde 50'si İstanbul'dadır. Üretimin yüzde 65-70'i yarı makineleşmiş işletmelerde yapılır. Ekonomi Bakanlığı raporuna göre işletmelerin çoğu İstanbul, İzmir ve Gaziantep'tedir.

Konya, Bursa, Ankara, Manisa, Denizli, Adana, Malatya ve Çorum da ayakkabı üretiminin yapıldığı iller arasında sayılır (2016 raporu). Taban, ökçe ve kalıp gibi yan sanayi başta İstanbul olmak üzere İzmir ve Ege, Konya ve Gaziantep'te toplanır.

Kapasite kullanımı 2018 raporunda yüzde 50 civarında verilir.

Soru listesine dön
Sorunuz burada yok mu?

Ayakkabı üretimi ile ilgili sorunuzu yazın

Hesap, kayıt düzeni ya da yazılım sorunuzu iki cümleyle yazın. Mesai saatlerinde en geç bir iş günü içinde dönüyoruz; sık gelen soruları bu sayfaya da ekliyoruz.

  • Yanıt için ücret alınmaz
  • Mevcut ERP'niz yerinde kalır: Logo, Mikro, Netsis
  • Kaynak kod ve veri sizindir

Telefon ya da e-postadan biri yeterli

Size nasıl ve ne zaman dönelim? (isteğe bağlı)

Yazmak yerine konuşmak isterseniz: +90 543 930 12 72

Devamı

Ayakkabı üretimi için ilgili sayfalar

Sektör yazılımı

Ayakkabı Üretimi yazılımı

Ayakkabı üreticileri için ayakkabı programı: saya fason takibi, beden asorti ve koli planı, kalıp ve model sürümü, deri fire hesabı. Keşifle başlarız.

Modüller ve örnek ekranlar
Modül

Özel ERP Yazılımı

Üretim, stok, maliyet ve finansı birleştiren, fabrikanıza özel ERP. Logo, SAP ve diğer muhasebe sistemlerinizle bağlanabilen modüler yapı; keşifle başlarız.

Modül sayfası
Modül

Üretim Takip & MES

İş emrinden OEE'ye sahayı anlık gösteren üretim takip programı: PLC ve SCADA köprüsü, saha terminalleri, ERP'ye bağlı MES yazılımı. Pilot hatla başlayalım.

Modül sayfası
Modül

Bilgisayarlı Görü ile Kalite Kontrol

Kamera ile kalite kontrol: yüzey hatası, renk ve ton farkı, eksik parça, etiket ve ölçü kontrolü. İşe gerçek numunelerle fizibilite yaparak başlayalım.

Modül sayfası
Modül

Dijital Ürün Pasaportu Veri Altyapısı

Dijital ürün pasaportu için malzeme içeriği, parti izlenebilirliği, tedarikçi verisi ve onarım bilgisini toplayıp karekodla yayınlayan altyapı. Konuşalım.

Modül sayfası

Her fabrikanın sorduğu sorular

Bu sektörün öne çıktığı iller

Merkezimiz Gaziantep; Türkiye genelinde hizmet veriyoruz. Başka illerde işin çoğu görüntülü görüşmeyle yürür, gerektiğinde yerinde toplantı planlanır.

Hesabı sistem yapsın

Bu hesapları her vardiya elle yapmak yerine kayıttan çıkaralım

Akışınızı sizden dinler, hangi kaydın nerede tutulacağını yazılı çıkarırız. Muhasebe programınız yerinde kalır.

Pan Innovation House

Bizi arayın

Telefonla

+90 543 930 12 72

Telefonumuz her gün açık.

Telefonunuzdan WhatsApp

Telefonunuzun kamerasıyla okutun; sohbet mesajınız hazır olarak açılır.

Sizi biz mi arayalım? Bilgilerinizi bırakın