Elli kişiyi geçmiş bir işletmede insan kaynakları verisi neredeyse her zaman aynı yerlerde durur: özlük dosyaları çelik dolapta, izin talepleri bir defterde ya da WhatsApp mesajında, organizasyon şeması iki yıl önce hazırlanmış bir sunumda, ücret bilgisi ise yalnızca bir kişinin bildiği bir Excel'de. Bu düzen küçük ekiplerde yürür, çünkü herkes birbirini tanır. Sorun büyümeyle değil, tek bir soruyla ortaya çıkar: bugün kaç kişi izinde, kimin iş sözleşmesi eksik, hangi personelin sağlık raporunun süresi doldu, geçen yıl kaç kişi işten ayrıldı ve hangi departmandan. Bu soruların cevabı vardır ama toplaması yarım gün sürer; toplayan kişi de çoğu zaman bu iş için istihdam edilmemiştir.
İkinci sorun belge tarafındadır. İş sözleşmesi, kimlik ve diploma örneği, sağlık raporu, İSG eğitim kaydı, zimmet tutanağı, aydınlatma ve açık rıza metinleri — her personelin dosyasında bulunması gereken evrak listesi uzundur ve bu liste bir denetimde ya da bir uyuşmazlıkta tek tek sorulur. Uygulamada dosyalar çoğunlukla eksiksiz değildir; eksik olduğu da ancak evrak istendiğinde anlaşılır. Kâğıt dosyanın bir başka zayıflığı daha vardır: geçerlilik süresi olan belgeler kendiliğinden uyarı vermez. Sağlık muayenesinin, operatör veya ehliyet belgesinin, yabancı çalışanda çalışma izninin süresi dolduğunda bunu kimse fark etmez; fark edildiği gün de genellikle geç kalınmış olur.
Kurduğumuz katman bu dağınıklığı tek bir personel kaydında toplar. İnsan kaynakları yönetimi (HRM) dediğimiz şey işin işlem tarafıdır: özlük ve belge, işe giriş-çıkış, izin ve devamsızlık, organizasyon şeması, zimmet, pozisyon ve ücret değişikliklerinin bordro tarafına taşınması. İnsan kaynakları sermayesi yönetimi (HCM) ise aynı verinin üzerine kurulan daha geniş çatıdır: yetkinlik ve kariyer, yedekleme planı, işgücü planlaması, eğitim ve performans. İkisi ayrı ürün değildir; HRM olmadan HCM kurulamaz, çünkü yetenek konuşmasının dayanacağı kayıt henüz yoktur. Bu yüzden biz her zaman özlük, izin ve belge tarafını sağlama alarak başlarız; yetenek ve kariyer katmanı ancak temel veri güvenilir hale geldikten sonra anlam kazanır.
Sınırı baştan yazmak gerekiyor: bu sistem bordro programınızın yerine geçmez ve mevzuatı yorumlamaz. Ücret hesabı, yasal kesintiler ve SGK bildirimleri mali müşavirinizin ve kullandığınız bordro yazılımının işidir; biz o tarafa giden veriyi doğru, eksiksiz ve izlenebilir biçimde hazırlarız. Vardiya, PDKS terminali, fazla mesai ve parça başı prim hesabı da ayrı bir başlıktır ve puantaj ile prim sayfasında anlatılır; bu sayfada o hesabı ikinci kez kurmayız, iki sistemi aynı personel kaydı üzerinden bağlarız. İşe alım, eğitim ve performans da kendi modülleridir. Bunları tek pakette satmak yerine kademeli teslim etmeyi tercih ediyoruz; İK yazılımlarının çöktüğü yer genelde kapsamın azlığı değil, kimsenin kullanmadığı bir sistemin baştan çok geniş kurulmuş olmasıdır.