Muhteşem KasımTüm yazılım fiyatlarımızda Yazılımda %20 indirimKod PAN11.11Teklif isteyinKod PAN11.11 · Kampanya 30 Kasım 2026'ya kadar
Pan Innovation House Pan Innovation House
Soru-cevap · Mermer ve doğal taş

Mermer ve doğal taş soruları: ruhsat, devlet hakkı hesabı, kesim atığı ve plaka maliyeti

Mermer ocağından konteynere en çok sorulan mevzuat ve hesap sorularını Maden Kanunu'nun güncel metni ve kaynaklı çalışmalarla yanıtladık: II(b) ruhsatı ve saha kısıtları, devlet hakkı hesabı, blok kesim planında atık oranı, plaka m² maliyeti ve e-İrsaliye.

Hazırlayan: Pan Innovation House, Gaziantep merkezli yazılım şirketi · Son güncelleme:

8yanıtlanan soru
6kaynak belge
Kasım 2026son güncelleme

Mermer ocağından konteynere kadar hangi kayıtlar tutulur?

Doğal taşta kayıt ocakta blok numarasıyla başlar, konteyner ve ihracat dosyasıyla biter: blok ölçüsü ve kalitesi, sevk fişi, blok sahası konumu, katrak kesim planı, epoksi ve cila, seçme sonucu, plaka paketi, ebatlı kesim ve palet, çeki listesi aynı blok numarasına bağlanır. Böylece bir paletten geriye doğru bloka ve ocağa inilebilir.

Ocaktan konteynere tipik kayıt akışı (işletmeye göre değişir)
AdımTutulan kayıt
Ocakta blok çıkarımıBlok no, ocak ve basamak, boy, en, yükseklik, m³, kalite, damar, çatlak notu
SevkSevk fişi numarası, kantar
Blok sahasıSıra ve konum, bekleme süresi, satış ya da katrak rezervi
Katrak ve SDKesim planı, plaka kalınlığı ve sayısı, kırık plaka
Epoksi, file, cilaAşama, kurutma süresi, cila sonrası kalınlık
Seçme ve paketKalite sınıfı, paket numarası, m²
Ebatlı kesimKesim listesi, ebat ve adet, palet ya da sandık, fire
Konteyner ve ihracatYer planı, ağırlık, çeki listesi, fatura, menşe belgesi
Soru listesine dön

Mermer ocağı için II(b) grubu ruhsat nasıl alınır?

3213 sayılı Maden Kanunu'na göre mermer gibi II(b) grubu doğal taşlar ihaleyle değil arama ruhsatıyla aranır; müracaatta işletme ruhsat taban bedeli ödenir ve öncelik hakkı esastır (madde 16). İşletme ruhsatı için maden mühendisi sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi gerekir (madde 24). II(b) için doğrudan işletme ruhsatı en çok 100 hektar olabilir.

  1. Arama ruhsatı müracaatı yapılır ve işletme ruhsat taban bedeli ödenir.
  2. Maden mühendisi sorumluluğunda işletme projesi hazırlanır.
  3. İşletme ruhsatı alınır; faaliyet projeye uygun yürütülür.
  4. Proje değişikliği uygulamadan önce Genel Müdürlüğe sunulur (madde 29).

Ruhsat yürürlüğe girdikten sonra yıllık takvim başlar: işletme faaliyet raporu her yıl nisan sonuna kadar, devlet hakkı haziran sonuna kadar verilir; süre uzatım talebi ruhsat bitişinden en geç 12 ay önce yapılır.

Soru listesine dön

Mermer ocağında devlet hakkı nasıl hesaplanır, en az ne kadar ödenir?

Maden Kanunu madde 14'e göre II(b) doğal taşta devlet hakkı, ocakta oluşan piyasa satış fiyatı üzerinden yüzde 4,5'tir. Emsal ocak başı satış fiyatını Genel Müdürlük ilan eder ve beyan edilen fiyat ilan edilen fiyattan düşük olamaz. İşletme izni olan ruhsattan her yıl en az ruhsat bedelinin yüzde 50 fazlası kadar devlet hakkı alınır.

Formül

Devlet hakkı = satılan miktar × ocak başı satış fiyatı (ilan edilen emsal fiyattan düşük olamaz) × 0,045

Temsilî örnek. Yıl içinde 1.200 m³ blok satıldı, beyan edilen fiyat 4.800 TL/m³, ilan edilen emsal fiyat 5.000 TL/m³ ise emsal fiyat esas alınır: 1.200 × 5.000 × 0,045 = 270.000 TL. Bu tutar asgari tutarın altındaysa asgari tutar ödenir.

Oran 7164 sayılı Kanunla yüzde 4'ten yüzde 4,5'e çıktı. Üretimini ve sevkiyatını sevk fişiyle kayıt altına almayana, bildirilmeyen miktar için hesaplanacak devlet hakkının 5 katı idari para cezası uygulanır.

Soru listesine dön

Mermer blok kesim planında atık oranı nasıl hesaplanır?

Atık oranı, kesimden sonra satılamayan hacmin kesime giren blok hacmine oranıdır. Akademik bir çalışmada beş bloklu gerçek fabrika uygulamasında 36,37 m³ bloktan 30,00 m³ fayans çıkmış, 0,65 m³ plaka stoğa kalmış, 5,72 m³ atık oluşmuştur; atık oranı yüzde 15,73'tür. Stoğa kalan plaka atık sayılmaz.

Formüller

Atık oranı (%) = atık hacmi (m³) ÷ blok hacmi (m³) × 100

Blok hacmi = ürün + stoğa kalan plaka + atık

Örnek. 5,72 ÷ 36,37 × 100 = yüzde 15,73. Aynı uygulamada blok başına atık oranı yüzde 8,77 ile 19,57 arasında değişmiştir.

Beş bloklu kesim planı uygulaması (2023 çalışması)
KalemHacim (m³)
Toplam blok36,37
Fayans30,00
Stoğa kalan plaka0,65
Atık5,72

Çalışmada her blok için müşteri ölçüsüne göre ayrı kesim planı çıkarılmıştır. Plan kâğıtta ya da makinede kalırsa verim kaybı ancak kesimden sonra görülür; planlanan ve gerçekleşen atığın blok bazında kaydı bu farkı gösterir.

Soru listesine dön

Mermer plakada m² maliyeti nasıl hesaplanır?

Plaka m² maliyeti, bloka giden bütün giderlerin bloktan çıkan satılabilir plaka alanına bölünmesiyle bulunur. Blok maliyetine katrak, epoksi ve cila, ambalaj ve nakliye eklenir; kırık plaka, testere payı ve seçmede düşen ürün satılabilir alanı küçülttüğü için m² maliyetini artırır. Bu yüzden maliyet blok bazında kurulur.

Formül

Plaka m² maliyeti = (blok maliyeti + katrak + epoksi ve cila + ambalaj + nakliye) ÷ satılabilir plaka m²

Temsilî örnek. Blok 90.000 TL, katrak 25.000 TL, epoksi ve cila 20.000 TL, ambalaj 5.000 TL ise toplam 140.000 TL'dir. Bloktan 280 m² satılabilir plaka çıktıysa m² maliyeti 500 TL olur; kırık plaka yüzünden satılabilir alan 250 m²'ye düşerse 560 TL'ye çıkar.

Soru listesine dön

Mermer ocağı işleten firma e-İrsaliye kapsamında mı?

VUK Genel Tebliği Sıra No 509'un güncel hâli, maden ruhsatı ve sertifikası sahiplerini e-İrsaliye kapsamında sayar. Maden Kanunu madde 12 ise ocaktan çıkan madenin sevk fişiyle taşınmasını zorunlu tutar; sevk fişi, taşıma irsaliyesindeki bilgileri içeren beyan niteliğinde bir belgedir. Sevk fişi ile e-İrsaliyenin birbirinin yerine geçip geçmediğini mali müşavirinizle netleştirin.

Ocağı olmayan, blokları dışarıdan alan fabrika için kapsam hasılata göre belirlenir: e-Fatura mükellefi olup brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzeri olanlar e-İrsaliyeye geçer.

Soru listesine dön

Doğal taş plaka envanteri programları hangi bilgileri izler?

Plaka envanteri programları plakayı tek tek kaydeder. DDL plaka bazında fotoğraf, ölçü, blok kaynağı, hareket geçmişi, çok konum ve QR tarama sunar. Moraware Inventory tezgâh imalatçıları için plaka ve artık parça stoku, rezervasyon ve plaka tarayıcı içerir. Slabsmith plaka fotoğraf envanteri, yerleşim ve plaka, iş ve ay bazında verim istatistiği verir.

Bu ürünlerin sayfaları fabrikatör ve tezgâh imalatçısını hedefler; ocak, blok sahası ve sevk fişi tarafı tarif edilmez. Ocağı ve fabrikası olan işletmede blok numarası ile plaka kaydının aynı zincirde tutulması ayrıca kurulur.

Soru listesine dön

Maden ruhsat sahasında hangi alan kısıtları var, rehabilitasyon bedeli nedir?

Maden Kanunu madde 7, ruhsat sahalarında ormanlar, sit alanları ve 1/5000 ölçekli imar planı olan alanlar gibi kısıtlı alanları düzenler; orman izni 7554 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi. Aynı Kanunla madde 14 ve 24'teki çevre ile uyum teminatı ibaresi rehabilitasyon bedeli olarak değiştirildi.

Güncel metin 19.07.2025 tarihli 7554 sayılı Kanun değişikliklerini içerir. Sahanın hangi kısıta girdiği ve hangi iznin gerektiği ruhsat dosyasında ve ilgili kurumdan doğrulanır; ocak rehabilitasyonu ruhsat kaydının bir parçası olarak izlenir.

Soru listesine dön
Sorunuz burada yok mu?

Mermer ve doğal taş ile ilgili sorunuzu yazın

Hesap, kayıt düzeni ya da yazılım sorunuzu iki cümleyle yazın. Mesai saatlerinde en geç bir iş günü içinde dönüyoruz; sık gelen soruları bu sayfaya da ekliyoruz.

  • Yanıt için ücret alınmaz
  • Mevcut ERP'niz yerinde kalır: Logo, Mikro, Netsis
  • Kaynak kod ve veri sizindir

Telefon ya da e-postadan biri yeterli

Size nasıl ve ne zaman dönelim? (isteğe bağlı)

Yazmak yerine konuşmak isterseniz: +90 543 930 12 72

Devamı

Mermer ve doğal taş için ilgili sayfalar

Sektör yazılımı

Mermer ve Doğal Taş yazılımı

Mermer fabrikası yazılımı: blok kaydı ve saha haritası, katrak kesim planı ve verim, cila ve seçme, ebatlı sipariş, konteyner, sevk fişi. Talebe göre demo.

Modüller ve örnek ekranlar
Üst sektör soruları

Hazır beton ve inşaat malzemeleri soruları

Hazır beton santralinde siparişten şantiye teslimine en çok sorulan mevzuat, belge ve hesap sorularını kaynağıyla yanıtladık: taze beton numunesi ve EBİS, karekodlu beton irsaliyesi ve mikser etiketi, e-İrsaliye kapsamı, G işareti, beton sınıfı ve m³ maliyeti.

8 yanıt

Aynı ailedeki sektörlerin soruları

Her fabrikanın sorduğu sorular

Bu sektörün öne çıktığı iller

Merkezimiz Gaziantep; Türkiye genelinde hizmet veriyoruz. Başka illerde işin çoğu görüntülü görüşmeyle yürür, gerektiğinde yerinde toplantı planlanır.

Hesabı sistem yapsın

Bu hesapları her vardiya elle yapmak yerine kayıttan çıkaralım

Akışınızı sizden dinler, hangi kaydın nerede tutulacağını yazılı çıkarırız. Muhasebe programınız yerinde kalır.

Pan Innovation House

Bizi arayın

Telefonla

+90 543 930 12 72

Telefonumuz her gün açık.

Telefonunuzdan WhatsApp

Telefonunuzun kamerasıyla okutun; sohbet mesajınız hazır olarak açılır.

Sizi biz mi arayalım? Bilgilerinizi bırakın