Detaylı tanım
OEE (Overall Equipment Effectiveness), makine ve ekipmanların etkinlik düzeyini ölçen ve üretim sahasında en yaygın kullanılan performans göstergesidir. Üç orandan oluşur: kullanılabilirlik (planlanan sürenin ne kadarında makine çalıştı), performans (o sürede olması gereken miktarın ne kadarı üretildi) ve kalite (üretilenin ne kadarı hatasız). Üç oran çarpılınca tek bir yüzde çıkar; bu yüzden OEE, duruş, yavaşlama ve hatalı ürün kayıplarını aynı çatı altında görünür kılar. Uluslararası standart ISO 22400-2, üretim operasyonları yönetiminde kullanılan temel göstergeleri formülleri ve birimleriyle tanımlar; işletme içinde hangi tanımın kullanıldığı yazılı olmalıdır.
OEE (Toplam Ekipman Etkinliği) nasıl çalışır?
Hesap için dokuz veri gerekir: vardiya süresi, planlı duruş, planlı çalışma zamanı, planlı çalışma zamanı kayıpları (arıza, ayar, kalıp değişimi, malzeme ya da operatör bekleme), operasyon zamanı, makine kapasitesi, beklenen üretim miktarı, üretim miktarı ve hatalı üretim miktarı. İlk beşi süre ve duruş kaydından, kalan dördü sayaç ya da üretim kaydından gelir. Kayıt elle de başlatılabilir: operatör her duruşta nedeni bir ekrandan seçer, vardiya sonunda üretim ve hatalı adet girilir; makine sinyali ve sayaç bağlandıkça süre ve adet kendiliğinden gelir.
Planlı duruş OEE'yi düşürmez, çünkü kullanılabilirlik brüt vardiya süresi üzerinden değil planlanan üretim süresi üzerinden hesaplanır. Verimlilik Dergisi'nde yayımlanan bir çalışma bu açığı kapatmak için kullanılabilirliği vardiya süresinin tamamına bölen ikinci bir gösterge önerir; iki göstergeyi yan yana izlemek planlı duruşun maliyetini de görünür kılar. Asıl ölçüt, makinenin kendi geçmişidir: ürün çeşidi, parti büyüklüğü ve ayar sıklığı OEE'yi doğrudan değiştirdiği için aynı makinenin haftalar içindeki eğilimi başka bir fabrikanın rakamından daha çok şey söyler.
Formül
Kullanılabilirlik = operasyon zamanı ÷ planlı çalışma zamanı
Performans = üretim miktarı ÷ beklenen üretim miktarı
Kalite = (üretim miktarı − hatalı üretim) ÷ üretim miktarı
OEE = kullanılabilirlik × performans × kalite
Örnekler
- Temsilî örnek: Vardiya 480 dakika, planlı duruş 30 dakika; planlı çalışma zamanı 450 dakikadır. Arıza ve ayar kayıpları 45 dakika olduğundan operasyon zamanı 405 dakika, kullanılabilirlik yüzde 90,0'dır. Kapasite dakikada 2 adet olduğundan beklenen üretim 810 adettir; 770 adet üretilmiştir, performans yüzde 95,1'dir. 15 adet hatalıdır, kalite yüzde 98,1'dir. OEE = 0,900 × 0,951 × 0,981 = yüzde 83,9.
Bu konudaki sayfalarımız
İlgili terimler
Kaynaklar
- Çelik, H. (2020). Ekipman Etkinliğine Farklı Bir Yaklaşım: Genel Operasyon Etkinliği. Verimlilik Dergisi
- ISO 22400-2:2014, üretim operasyonları yönetimi için temel performans göstergeleri: tanımlar ve açıklamalar
Hesap örnekleri temsilîdir, belirli bir işletmenin verisi değildir.
Bu kaydı yazılımda tutmak ister misiniz?
OEE (Toplam Ekipman Etkinliği) için gereken kaydı fabrikanızın akışına göre nasıl kuracağımızı kısa bir ön görüşmede konuşabiliriz. İlk 30 dakikalık görüşme ücretsizdir.
Ücretsiz ön görüşme → +90 543 930 12 72