Muhteşem KasımTüm yazılım fiyatlarımızda Yazılımda %20 indirimKod PAN11.11Teklif isteyinKod PAN11.11 · Kampanya 30 Kasım 2026'ya kadar
Pan Innovation House Pan Innovation House
Maliyet ve finans

Fire nedir?

Fire, malın imalat süresince ya da tüketiciye arzına kadar kendi doğal akışı içinde uğradığı, dönem sonunda kayden ölçülebilen kayıptır; fire oranı kaybın girdiye oranıdır.

Detaylı tanım

Gelir İdaresi'nin 07.07.2015 tarihli özelgesinde fire, bir malın imalat süresince veya tüketiciye arzına kadar kendi doğal akışı içinde uğradığı kayıp olarak tanımlanır; miktarı dönem sonunda kayden ölçülebilen bir üretim kaybıdır. Buharlaşma, toz, çapak, kesim kaybı ve makinede kalan malzeme bu kapsamdadır. Fire oranı (giren − çıkan) ÷ giren formülüyle hesaplanır; verim (randıman) ise girdinin ürüne dönüşen kısmıdır.

Fire nasıl çalışır?

Fire, ıskarta ve imalat artığı ayrı tartılıp ayrı kaydedilmelidir. Iskarta üretilmiş ama kusurlu olduğu için satılamayan üründür ve hata nedeniyle birlikte kaydedilir. Satılabilen kırpıntı, talaş ya da döküntü ise imalat artığı ya da yan üründür ve ayrı stok kalemi olarak izlenir. Üçü aynı kalemde toplanırsa fire oranı olduğundan yüksek ya da düşük görünür.

Normal fire oranı ürün ağacına yazılır ve malzeme ihtiyacı bu oranla hesaplanır. Gerçekleşen fire iş emri bazında ölçülüp normal oranla karşılaştırıldığında hangi makinede, hangi vardiyada, hangi hammadde partisinde kaybın arttığı görülür.

Formül

Fire oranı (%) = (giren miktar − çıkan miktar) ÷ giren miktar × 100

Verim (%) = çıkan miktar ÷ giren miktar × 100

Hangi terimlerle karıştırılıyor?

Karıştırılan terimAradaki fark
Iskarta ve hurdaIskarta üretilmiş ama kusurlu ürün; fire ise ürüne hiç dönüşmeyen doğal kayıptır.
Stok sayım farkıSayım farkı kayıt ile fiziksel mevcut arasındaki açıklanmamış farktır; fire üretim kaydına yazıldığında sayımda fark olarak görünmez.

Örnekler

  • Temsilî örnek: Bir iş emrinde 1.000 kg hammadde kullanılıp 940 kg ürün alınırsa fire 60 kg, fire oranı yüzde 6, verim yüzde 94'tür.

Bu konudaki sayfalarımız

İlgili terimler

Kaynak

  1. Gelir İdaresi Başkanlığı, 07.07.2015 tarihli ve 53445970-105[278-2013/27-24]-81 sayılı özelge (fire tanımı)

Hesap örnekleri temsilîdir, belirli bir işletmenin verisi değildir. Vergi ve muhasebe kaydı için mali müşavirinizin görüşü esastır.

Kategori Maliyet ve finans

Bu kaydı yazılımda tutmak ister misiniz?

Fire için gereken kaydı fabrikanızın akışına göre nasıl kuracağımızı kısa bir ön görüşmede konuşabiliriz. İlk 30 dakikalık görüşme ücretsizdir.

Ücretsiz ön görüşme → +90 543 930 12 72
Aynı kategoriden

Maliyet ve finans kategorisindeki diğer terimler

Net gerçekleşebilir değer Net gerçekleşebilir değer, stokun tahmini satış fiyatından tamamlanma ve satış için gereken tahmini maliyetlerin düşülmesiyle bulunan tutardır; stok bununla maliyetten düşük olanı üzerinden ölçülür.
Genel üretim giderleri (730) Genel üretim giderleri, direkt malzeme ve direkt işçilik dışında kalan ama dağıtım yoluyla ürüne yüklenen üretim giderleridir: amortisman, bakım, enerji, endirekt malzeme ve işçilik.
Atıl kapasite Atıl kapasite, üretim tesisinin normal kapasitesinin kullanılmayan kısmıdır; TMS 2'ye göre bu kısma düşen sabit genel giderler ürüne yüklenmez, dönem gideri yazılır.

Pan Innovation House

Bizi arayın

Telefonla

+90 543 930 12 72

Telefonumuz her gün açık.

Telefonunuzdan WhatsApp

Telefonunuzun kamerasıyla okutun; sohbet mesajınız hazır olarak açılır.

Sizi biz mi arayalım? Bilgilerinizi bırakın