Detaylı tanım
TMS 2 Stoklar standardına göre stokların maliyeti; satın alma maliyetlerini, dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut konum ve duruma getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir (paragraf 10). Dönüştürme maliyetleri direkt işçilik gibi üretimle doğrudan ilişkili maliyetleri ve ham maddenin mamule dönüştürülmesinde katlanılan sabit ve değişken genel üretim maliyetlerinden sistematik biçimde dağıtılan tutarları kapsar (paragraf 12). Tekdüzen Hesap Planı bu kalemleri 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme, 720 Direkt İşçilik ve 730 Genel Üretim Giderleri hesaplarında izler.
Birim üretim maliyeti nasıl çalışır?
Birim maliyetin doğruluğu üç kayda bağlıdır: iş emrine yazılan gerçek malzeme tüketimi (reçetedeki teorik miktar değil), iş emrinde geçen işçilik süresi ve genel üretim giderinin hangi anahtarla dağıtıldığı. Enerji ağırlıklı bir işletmede makine saati, emek yoğun bir atölyede işçilik saati daha doğru dağıtım anahtarıdır. Anahtar yanlış seçilirse aynı fabrikada bazı ürünler zararına satılırken kârlı görünür.
Paydada üretilen değil sağlam ürün miktarı kullanılır; hurda ve ıskartanın maliyeti sağlam ürüne yüklenir. Bu yüzden fire ve hata oranı yükseldikçe birim maliyet de yükselir ve maliyet hesabı kalite kaydıyla birlikte okunur.
Formül
Birim maliyet = (direkt malzeme + direkt işçilik + dağıtılan genel üretim gideri) ÷ sağlam ürün miktarı
Örnekler
- Temsilî örnek: Bir ayda 410.000 TL malzeme, 120.000 TL direkt işçilik ve 150.000 TL genel üretim gideri ürüne dağıtılmış, 40.000 adet sağlam ürün alınmıştır. Toplam 680.000 TL'dir; birim maliyet 680.000 ÷ 40.000 = 17,00 TL olur.
Bu konudaki sayfalarımız
İlgili terimler
Kaynaklar
- Kamu Gözetimi Kurumu, TMS 2 Stoklar (paragraf 10, 12, 13, 14, 16, 25)
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Sıra No: 1, Tekdüzen Hesap Planı, Resmî Gazete 26.12.1992/21447 mükerrer
- Millî Eğitim Bakanlığı, MEGEP, Muhasebe ve Finansman: Maliyet Kayıtları modülü (344MV0038)
Hesap örnekleri temsilîdir, belirli bir işletmenin verisi değildir. Vergi ve muhasebe kaydı için mali müşavirinizin görüşü esastır.
Bu kaydı yazılımda tutmak ister misiniz?
Birim üretim maliyeti için gereken kaydı fabrikanızın akışına göre nasıl kuracağımızı kısa bir ön görüşmede konuşabiliriz. İlk 30 dakikalık görüşme ücretsizdir.
Ücretsiz ön görüşme → +90 543 930 12 72