Görüntüleme yapan hemen her merkezde aynı sahne tekrarlanır. Cihazda çekim yapılır, görüntü PACS'a düşer, ama o görüntünün hangi isteme ait olduğu ve raporunun ne durumda olduğu bambaşka bir yerde takip edilir. Hasta bilgisi cihaza elle yazıldığı için tek bir harf hatası iki ayrı kayıt üretir; tetkik istemi telefonla ya da kâğıtla gelir; hastaya görüntü hâlâ CD ile verilir ve o CD kaybolur. Bekleyen rapor sayısını kimse anlık bilemez, çünkü bu bilgi PACS'ta değil radyoloğun aklındadır. Sorun görüntünün kendisinde değildir; görüntü çoğu zaman sorunsuz saklanmaktadır. Sorun, görüntünün etrafındaki randevu, istem, rapor, teslim ve paylaşım zincirinin dijital olarak birbirine bağlı olmamasıdır. Küçük merkezlerde bu boşluk personelin dikkatiyle kapatılır; hasta sayısı arttığında dikkat yetmez ve kayıp iş tam buradan çıkar.
PACS, adının söylediği işi yapar: bir görüntü arşivleme ve iletişim sistemidir. Cihazların ürettiği DICOM görüntülerini alır, saklar ve yetkili kullanıcıya gösterir. Bu işi genellikle iyi yapar ve yerinden oynatılması gereken bir sistem değildir. Ancak PACS bir işletme yazılımı değildir. Randevunun verilip verilmediğini, istemi kimin açtığını, raporun kaç saattir beklediğini, hangi tetkikin faturalanmadan kaldığını ya da hastanın kendi görüntüsüne dışarıdan güvenli biçimde nasıl ulaşacağını bilmez. Bu bilgiler çoğu merkezde hastane bilgi sisteminde, bir Excel dosyasında ve insanların hafızasında dağınık durur. Cihaz ile idari süreç arasında, kimsenin tam olarak sahiplenmediği bir boşluk kalır. Bu sayfanın konusu, tam olarak o boşluğu kapatan katmandır.
Ne yapmadığımızı baştan söylemek gerekiyor. Pan Innovation House tanı amaçlı görüntüleme yazılımı üretmiyor. Görüntü üzerinde ölçüm yapan, bulgu işaretleyen, tanıya katkı sunan ya da hekimin kararını yönlendiren yazılımlar tıbbi cihaz mevzuatı kapsamındadır; Türkiye'de Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, Avrupa'da MDR (Medical Device Regulation) bu ürünleri düzenler ve klinik değerlendirme ile uygunluk süreci gerektirir. Bu alana girmiyoruz; girdiğini söyleyen bir teklife de temkinli yaklaşmanızı öneririz. Bizim çalıştığımız yer, görüntü üretildikten sonraki idari ve operasyonel zincirdir: istemin açılması, cihaza doğru hastanın gitmesi, görüntünün doğru kayda bağlanması, raporun takip edilmesi, paylaşımın kayıt altında yapılması ve arşivin saklama kuralına uygun yönetilmesi. Bu sınır, projenin en başında yazılı olarak konur.
Çalışma biçimimiz mevcut kurulumun üstüne binmektir. PACS'ınız hangi ürün olursa olsun yerinde kalır; onunla DICOM, gerektiğinde DICOMweb ve HL7 gibi standart arayüzler üzerinden konuşuruz. Cihaz tarafında modality worklist, yani çalışma listesi beslendiğinde hasta bilgisinin cihaza elle yazılması ortadan kalkar; bu tek adım, yanlış eşleşmelerin önemli bir bölümünü baştan keser. Görüntüye erişim, paylaşım, rapor takibi ve arşiv izleme için kurduğumuz katman ise size ait bir yazılımdır: kaynak kodu sizindir, verinin nerede duracağına siz karar verirsiniz. Kapsamı da tek seferde belirlemeyiz; en çok zaman kaybettiren ve en çok hata üreten adımdan başlar, sonuç göründükçe genişletiriz. Sağlık verisiyle çalışıldığı için yetki, erişim kaydı ve saklama konuları ilk günden tasarımın içindedir.