Sürdürülebilirlik raporlarının dayandığı veriyi kaynağından toplayan, denetlenebilir iz bırakacak biçimde saklayan ve tekrar eden raporlama takvimini yöneten bir altyapı kurarız. Raporu imzalayan biz değiliz; raporun dayanağını üretiriz.
Sürdürülebilirlik raporlaması, çoğu işletmede bir rapor yazma işi olarak görülür. Oysa raporun kendisi işin en küçük parçasıdır; asıl yük, rapordaki her göstergenin arkasındaki verinin toplanmasıdır. Enerji ve yakıt tüketimi, satın alınan elektrik, araç filosunun tüketimi, su çekimi ve deşarjı, atık miktarları, çalışan sayıları ve devir oranları, iş kazası istatistikleri, eğitim saatleri ve tedarikçi bilgileri. Bu verilerin her biri farklı bir birimde, farklı bir kişide ve farklı bir formatta durur.
İlk yıl bu veri, olağanüstü bir çabayla elle toplanır. E-postalar gider, Excel dosyaları toplanır, eksikler tahminle doldurulur ve rapor çıkar. İkinci yıl aynı çaba yeniden gerekir; üstelik bu kez geçen yılki rakamın nasıl hesaplandığını hatırlayan kimse kalmamıştır. Karşılaştırılabilirlik kaybolur, çünkü yöntem kayıt altında değildir. Denetim ya da güvence çalışması geldiğinde sorulan ilk soru da tam olarak budur: bu rakam nereden geldi.
Kurduğumuz altyapı bu soruya cevap verebilmek için tasarlanır. Her gösterge bir veri kaynağına, bir sorumluya, bir hesaplama yöntemine ve bir periyoda bağlanır. Otomatik alınabilecek veriler sistemlerden çekilir; elle girilmesi gereken kalemler için form ve takvim kurulur, kim ne zaman girdi kaydı tutulur. Hesaplama yöntemi ve kullanılan katsayılar sürümlenir, böylece iki yıl sonra aynı rakam aynı yöntemle yeniden üretilebilir.
Sınırı açıkça yazalım: sürdürülebilirlik raporları bağımsız güvence denetimine tabi olabilir ve o denetimi yapan taraf biz değiliz. Raporun içeriğine, hangi standarda göre hazırlanacağına ve göstergelerin nasıl yorumlanacağına siz ve danışmanınız karar verir. Bizim işimiz veri altyapısıdır: verinin kaynağından toplanması, izinin korunması ve raporlama döneminin bir toplama telaşına dönüşmemesi. Bu ayrım, güvence sürecinde sizin lehinize çalışır.
Kendi raporlama yükümlülüğü doğmuş ya da yakın dönemde doğacak işletmeler. Veri altyapısının ilk raporun yazıldığı yıl değil, öncesinde kurulması işin hem maliyetini hem güvenilirliğini belirler.
Kendisi kapsamda olmadığı halde alıcısı düzenli veri isteyen üreticiler. Bu talepler her müşteride farklı formda gelir; arkasındaki veri seti ise büyük ölçüde aynıdır.
Birden çok tesisin verisini konsolide etmesi gereken yapılar. Tesisler arasında yöntem birliği sağlanmadığında konsolide rakam anlamını yitirir; bu birliği kuran şey altyapıdır.
Kredi, teşvik ya da müşteri sözleşmesi kapsamında performans göstergesi taahhüt eden şirketler. Taahhüt edilen göstergenin düzenli ve tutarlı ölçülmesi, taahhüdün kendisi kadar önemlidir.
| Yetenek | Ne sağlar |
|---|---|
| Gösterge tanım seti | Raporlanacak her gösterge için tanım, birim, kapsam, hesaplama yöntemi ve veri kaynağı yazılı hale getirilir. Bu tanım seti raporun omurgasıdır; bir göstergenin ne anlama geldiği konusunda iki kişi farklı düşünüyorsa, sorun veri toplamadan önce burada çözülür. |
| Otomatik veri toplama | Enerji, üretim, atık, İK ve satın alma sistemlerinden alınabilecek veriler otomatik çekilir. Elle girilen kalem sayısı azaldıkça hem hata hem iş yükü düşer. Hangi verinin otomatik geldiği, raporda ayrıca görünür kalır. |
| Elle girilen kalemler için form ve takvim | Otomatik alınamayan veriler için sorumlusuna düşen basit formlar ve dönem takvimi kurulur. Kim ne zaman girdi, hangi değeri değiştirdi kayıt altındadır. Hatırlatmalar dönem başında değil, dönem boyunca çalışır. |
| Kapsam 1, 2 ve 3 emisyon hesabı | Doğrudan yakıt tüketiminden kaynaklanan salımlar, satın alınan enerjiden kaynaklananlar ve değer zincirindeki kalemler ayrı ayrı hesaplanır. Kapsam 3 tarafında hangi kategorilerin dahil edildiği ve hangi verinin tahmine dayandığı açıkça işaretlenir; bunu gizlemek raporun güvenilirliğini bitirir. |
| Yöntem ve katsayı sürümleme | Kullanılan emisyon faktörleri ve hesap yöntemleri sürümüyle saklanır. Bir katsayı güncellendiğinde geçmiş dönem rakamları değişmez; yeniden hesaplama yapılacaksa bu bilinçli bir karar olarak kayıt altına alınır. Yıllar arası karşılaştırma ancak böyle anlamlı kalır. |
| Güvence sürecine hazır veri izi | Her rakamın hangi kaynaktan, hangi tarihte ve hangi yöntemle üretildiği izlenebilir. Bir güvence çalışmasında istenecek örneklem kayıtları hazır durur. Bu iz, rapor yazıldıktan sonra üretilemez; toplama anında oluşur. |
Hangi standarda ve hangi talebe cevap verileceği belirlenir; gösterge listesi buradan çıkar. Bu adımı danışmanınızla birlikte yaparız. Listeyi olabildiğince kısa tutmak ilk yıl için doğru stratejidir; kapsam sonradan genişletilebilir.
Her gösterge bir kaynağa bağlanır: hangi sistemden, hangi kişiden, hangi sıklıkla. Kaynağı olmayan göstergeler işaretlenir; bunlar için ya ölçüm kurulur ya da tahmin yöntemi açıkça tanımlanır.
Otomatik bağlantılar kurulur, elle giriş formları ve takvim açılır, sorumluluklar atanır. İlk dönem boyunca veri toplanır ve boşluklar görünür hale gelir; bu dönem bir prova olarak ele alınmalıdır.
Göstergeler hesaplanır, çok tesisli yapılarda konsolide edilir ve tutarlılık kontrolleri çalıştırılır. Sıra dışı görünen değerler tek tek incelenir; bu incelemenin kendisi çoğu zaman veri kalitesine dair en çok şeyi öğretir.
Dönem kapatma, onay ve kilitleme akışı devreye alınır; kapatılan dönemin verisi korunur. Süreç ekibe devredilir ve bir sonraki dönemin takvimi kurulur.
Hayır. Raporun içeriği, hangi standarda göre hazırlanacağı ve göstergelerin yorumu size ve danışmanınıza aittir. Biz raporun dayandığı veriyi toplayan, hesaplayan ve izini saklayan altyapıyı kurarız. Bu ayrımı korumak, güvence sürecinde sizin lehinize çalışır; veriyi üreten ile raporu yorumlayan tarafın ayrı olması işin doğasına uygundur.
Güvence sonucunu belirleyen şey verinin gerçekliği ve süreçlerin sağlamlığıdır. Altyapının sağladığı katkı, her rakamın kaynağının ve yönteminin belgeli olması ve istenen örneklem kayıtlarının hazır bulunmasıdır. Denetçi bunları arar; hazır olmadığında çalışma uzar ve bulgular artar. Ancak veri gerçekten sorunluysa sistem bunu düzeltmez, görünür kılar.
Kapsam 3, işin en zor ve en çok tahmin içeren kısmıdır. Yaklaşımımız şudur: önce satın alma ve lojistik verisinden çıkarılabilecek kategorilerle başlanır, tedarikçiden gerçek veri toplama süreci kademeli kurulur. Hangi kategorinin tahmine dayandığı raporda açıkça işaretlenir. Her kategoriyi ilk yıl gerçek veriyle doldurmayı vaat eden bir kurgu gerçekçi olmaz.
Kapsam talebin büyüklüğüne göre kurulur. Müşteri talebi genellikle sınırlı sayıda göstergeyle başlar; o göstergeleri düzenli ve tutarlı üretebilen bir düzen kurmak yeterlidir. Baştan tam kapsamlı bir raporlama altyapısı kurmak bu ölçekte gereksizdir ve bunu size açıkça söyleriz.
Bu iyi bir başlangıç ve büyük bir avantajdır; altyapı sıfırdan kurulmaz, mevcut kaynaklar bağlanır. Bu durumda iş, veriyi toplamaktan çok yöntemi tanımlamaya ve izini korumaya kayar. Zaten toplanan veriyi yeniden toplamayı öneren bir yaklaşım gereksiz maliyet üretir.
Tanımlı bir gösterge seti; kaynaklara bağlanmış otomatik ve elle toplama akışı; sürümlenmiş hesap yöntemleri ve katsayılar; konsolide edilmiş dönemsel sonuçlar; dönem kapatma ve onay düzeni ve güvence sürecinde istenecek veri izi. Kaynak kod ve toplanan gösterge verisi dahil her şey size aittir.
30 dakikalık keşif görüşmesinde ihtiyacınızı dinler, özele mi yoksa hazır çözüme mi ihtiyacınız olduğunu dürüstçe söyleriz.
Gömülü yazılım içeren makine ve cihaz üreten firmalar için yazılım malzeme listesini üreten, bileşen ve lisans envanterini güncel tutan, bilinen zafiyetleri izleyen ve bildirim ile güncelleme süreçlerini kuran bir düzen kurarız.
Detay →Ürün bazında malzeme içeriği, üretim geçmişi, tedarik zinciri izi ve onarım bilgisinin toplandığı, sürümlendiği ve bir veri taşıyıcı üzerinden yayınlanabildiği bir altyapı kurarız. Tarih belli olduğunda hazır olmanın yolu, veriyi bugünden biriktirmektir.
Detay →Yazılımcısına artık ulaşılamayan, kaynak kodu eksik ya da hiç dokümantasyonu olmayan bir programa bağımlı çalışıyorsanız; o sistemi devralır, nasıl çalıştığını kanıta dayalı olarak çıkarır ve yeniden yaşatılabilir hale getiririz.
Detay →Gün sonu kapanışta kilitlenen, ay sonu raporu bir türlü açılmayan, birkaç kullanıcı aynı anda girdiğinde duran sistemlerin nedenini ölçerek buluruz. Tahminle değil, sorgu planı ve profil verisiyle; önceki ve sonraki durumu aynı düzenekle ölçerek.
Detay →Kritik iş akışlarınızı otomatik testlerle koruruz: kabul kriterlerinin yazılması, uçtan uca senaryolar, regresyon paketi ve sürüm öncesi otomatik koşum. Bir güncellemenin neyi bozduğu, müşteriden değil testten öğrenilir.
Detay →Teslim edilmiş ya da devralınmış uygulamalarda güvenlik denetimi yaparız: yetkilendirme ve veri erişim hataları, kimlik doğrulama zayıflıkları, enjeksiyon riskleri, sır ve anahtar yönetimi, bağımlılık zafiyetleri. Bulguları kapatma tarafında da çalışırız.
Detay →
